Mission Bharti Logo Mission BhartiMaharashtra Govt Job Alerts
HomeCurrent Affairs31 ऑगस्ट 2026 चालू घडामोडी: स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाच्या नोंदी
Last Updated:

31 ऑगस्ट 2026 चालू घडामोडी: स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाच्या नोंदी

31 ऑगस्ट 2026 च्या या चालू घडामोडी संकलनात उद्योगजगत, आंतरराष्ट्रीय संबंध, भूगोल, अवकाश संशोधन, सरकारी योजना आणि संरक्षण खरेदी या विषयांचा समावेश आहे. ॲपलमधील नेतृत्वबदल, बांगलादेश–चीनचा प्रस्तावित संवाद, नासाची रोमन अवकाश दुर्बीण आणि भारताची जॅव्हेलिन खरेदी हे प्रमुख मुद्दे आहेत. स्पर्धा परीक्षा व भरती परीक्षांच्या उजळणीसाठी प्रत्येक घटनेसोबत संबंधित संस्था, संज्ञा आणि तारखांमधील फरक समजून घ्या.

31 ऑगस्ट 2026 चालू घडामोडी: घटना आणि अभ्यासाचे मुद्दे

1) ॲपलचे नेतृत्व: टिम कूक यांच्यानंतर जॉन टर्नस. ॲपलने जाहीर केलेल्या बदलानुसार, कूक यांचा मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) पदावरील कार्यकाळ 31 ऑगस्ट 2026 रोजी संपतो आणि टर्नस 1 सप्टेंबर 2026 पासून ही जबाबदारी स्वीकारतात. 65 वर्षीय कूक यांची पुढील भूमिका संचालक मंडळाचे कार्यकारी अध्यक्ष अशी आहे. टर्नस यांना ॲपलमध्ये 25 वर्षांचा अनुभव आहे.

उजळणीसाठी प्रश्न: ॲपलचे नवे CEO कोण आणि ते कधी पद स्वीकारतात? उत्तर: जॉन टर्नस; 1 सप्टेंबर 2026. या नेतृत्वबदलात कूक यांचे CEO पद सोडणे आणि कार्यकारी अध्यक्ष होणे या दोन स्वतंत्र बाबी लक्षात ठेवा. कंपनीतील त्यांची पुढील भूमिका विचारल्यास केवळ ‘पायउतार झाले’ एवढे उत्तर अपुरे ठरेल.

Advertisement

2) मेक्सिकोचे आखात आणि अमेरिकेतील नामवापर. अटलांटिक महासागराचा भाग असलेले मेक्सिकोचे आखात अमेरिका, मेक्सिको आणि क्युबा या देशांनी वेढलेले आहे. जानेवारी 2025 मधील अमेरिकेच्या कार्यकारी आदेशाने Geographic Names Information System ला अधिकृत अमेरिकी याद्यांमध्ये ‘Gulf of America’ हे नाव वापरण्याचे निर्देश दिले. त्यानंतर Google Maps ने अमेरिकेतील वापरकर्त्यांसाठी हे नाव स्वीकारले.

येथे भूगोल आणि प्रशासकीय नामवापर वेगवेगळे समजून घेणे आवश्यक आहे. आखाताचा संबंध कोणत्या महासागराशी आहे, या प्रश्नाचे उत्तर अटलांटिक महासागर असे आहे. नावातील बदलाची नोंद करताना अमेरिकी अधिकृत याद्या आणि अमेरिकेतील Google Maps वापरकर्ते ही व्याप्ती लक्षात ठेवा. या माहितीवरून जगभर एकच नवीन नाव लागू झाल्याचा निष्कर्ष काढू नका.

3) बांगलादेश–चीन ‘2+2’ संवादाची तयारी. दोन्ही देशांनी पहिल्या राजनैतिक व संरक्षण संवादासाठी तयारी सुरू केली आहे. या स्वरूपात परराष्ट्र व्यवहार आणि संरक्षणाशी संबंधित विषयांवर एकत्र चर्चा केली जाते. प्रस्तावित व्यवस्थेत राज्यमंत्री स्तरावरील राजनैतिक व संरक्षण संवादासह परराष्ट्र मंत्री स्तरावरील धोरणात्मक संवाद लवकर आयोजित करण्याचा समावेश आहे.

उजळणीसाठी प्रश्न: या ‘2+2’ संवादात कोणती दोन क्षेत्रे जोडली आहेत? उत्तर: परराष्ट्र व्यवहार आणि संरक्षण. बातमीतील स्थितीही महत्त्वाची आहे—संवादाची तयारी सुरू आहे आणि यंत्रणा प्रस्तावित आहे. त्यामुळे अभ्यासाच्या नोंदीत बैठक पार पडल्याचे लिहू नका. राज्यमंत्री स्तरावरील संवाद आणि परराष्ट्र मंत्री स्तरावरील धोरणात्मक संवाद यांचीही गल्लत टाळा.

Advertisement

4) नासाची नॅन्सी ग्रेस रोमन अवकाश दुर्बीण. 30 ऑगस्ट 2026 रोजी सकाळी 7:26 वाजता EDT या वेळेनुसार फ्लोरिडातील केनेडी स्पेस सेंटरच्या Launch Complex 39A वरून या वेधशाळेचे प्रक्षेपण झाले. त्यासाठी SpaceX चे Falcon Heavy रॉकेट वापरण्यात आले. वेधशाळेचा प्रवास सूर्य–पृथ्वी लॅग्रेंज बिंदू 2, म्हणजे L2, या गंतव्याकडे आहे.

L2 पृथ्वीपासून सुमारे 15 लाख किलोमीटर अंतरावर असून तेथे पोहोचण्यासाठी तीन महिन्यांचा प्रवास नमूद आहे. उजळणी करताना दुर्बिणीचे नाव, NASA, Falcon Heavy आणि L2 ही नावे त्यांच्या भूमिकांसह लक्षात ठेवा. प्रक्षेपणाची तारीख 30 ऑगस्ट आहे; ती या संकलनाच्या 31 ऑगस्ट या तारखेपेक्षा वेगळी आहे. दिलेली प्रक्षेपणवेळ EDT मधील आहे.

5) सेउटा: उत्तर आफ्रिकेतील स्पेनचे स्वायत्त शहर. भूमध्य समुद्राच्या किनाऱ्यावर असलेल्या सेउटाची मोरोक्कोशी भूसीमा आहे. मुख्य स्पेन आणि सेउटा यांच्यामध्ये जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी आहे. जुलै 2026 च्या अखेरीस मोरोक्कोमधून मोठ्या प्रमाणात स्थलांतरित आले. या पार्श्वभूमीवर सुरक्षाविषयक निदर्शने, पोलीस कारवाई आणि युरोपियन युनियनकडे सीमेसंबंधी तातडीच्या विनंत्या झाल्या.

सेउटाचा अभ्यास करताना ‘भौगोलिक स्थान—उत्तर आफ्रिका’, ‘प्रशासकीय संबंध—स्पेन’ आणि ‘भूसीमेवरील देश—मोरोक्को’ अशी नोंद उपयुक्त ठरते. प्रश्न: सेउटा मुख्य स्पेनपासून कशामुळे वेगळे आहे? उत्तर: जिब्राल्टरच्या सामुद्रधुनीमुळे. या बातमीतील स्थलांतराचा संदर्भ जुलै 2026 च्या अखेरीचा आहे; संकलनातील सर्व घटना एकाच दिवशी घडलेल्या समजू नका.

6) PMFME बाजार आणि सूक्ष्म अन्न प्रक्रिया उद्योग. अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालयाने नवी दिल्लीतील इंडिया हॅबिटॅट सेंटर येथे PMFME बाजार आयोजित केला. देशभरातील सूक्ष्म अन्न प्रक्रिया उद्योगांची कामगिरी या कार्यक्रमात मांडण्यात आली. प्रधानमंत्री सूक्ष्म अन्न प्रक्रिया उद्योग औपचारिकीकरण योजना लहान अन्न व्यवसायांना आर्थिक मदत, तांत्रिक सहाय्य, ब्रँडिंग आणि बाजारपेठेशी जोडणी देण्याशी संबंधित आहे.

PMFME चे पूर्ण नाव Pradhan Mantri Formalization of Micro Food Processing Enterprises असे आहे. उजळणीसाठी योजना, संबंधित मंत्रालय आणि सहाय्याचे स्वरूप या तीन गोष्टी जोडून वाचा. आर्थिक मदतीबरोबर तांत्रिक सहाय्य व बाजारपेठेशी जोडणी यांचाही समावेश आहे. या कार्यक्रमाच्या माहितीमध्ये वैयक्तिक अर्जाची पात्रता, अनुदानाची रक्कम किंवा अर्जाची अंतिम तारीख दिलेली नाही.

7) राष्ट्रीय पशुरोग नियंत्रण कार्यक्रमाची कामगिरी. National Animal Disease Control Program (NADCP) अंतर्गत पशुधन आरोग्य व्यवस्था बळकट करण्यासाठी राबवलेल्या उपायांची सरकारने नोंद घेतली आहे. यात मोठ्या प्रमाणावर लसीकरण, रोगांवर देखरेख आणि डिजिटल पशुधन व्यवस्थापन या प्रमुख बाबी आहेत. या घटनेचा अभ्यास कृषी व पशुसंवर्धनाशी संबंधित चालू घडामोडी म्हणून करता येईल.

प्रश्न: NADCP च्या या आढाव्यात कोणत्या उपायांचा उल्लेख आहे? उत्तर: लसीकरण, रोगांवर देखरेख आणि डिजिटल पशुधन व्यवस्थापन. सामान्य अभ्यासमार्गदर्शन म्हणून, संक्षिप्त नाव पाठ करण्यासोबत कार्यक्रमाचा विषयही नोंदवा. PMFME चा संबंध सूक्ष्म अन्न प्रक्रिया उद्योगांशी, तर NADCP चा संबंध पशुधन आरोग्याशी आहे. दोन्ही उपक्रमांची उद्दिष्टे एकमेकांत मिसळू नका.

8) भारतीय लष्करासाठी जॅव्हेलिन क्षेपणास्त्रांची खरेदी. सुमारे 60 Javelin रणगाडाविरोधी मार्गदर्शित क्षेपणास्त्रांसाठी भारताने अमेरिकेसोबत Letter of Offer and Acceptance (LOA) वर स्वाक्षरी केली आहे. 292 कोटी रुपयांचा हा सरकार-ते-सरकार व्यवहार अमेरिकेच्या Foreign Military Sales (FMS) मार्गाने होणार आहे. या खरेदीचा संबंधित दल म्हणून भारतीय लष्कराची नोंद करा.

उजळणीसाठी जॅव्हेलिन—क्षेपणास्त्राचे नाव, ATGM—रणगाडाविरोधी मार्गदर्शित क्षेपणास्त्र, LOA—Letter of Offer and Acceptance आणि FMS—Foreign Military Sales अशा जोड्या तयार करा. संख्या ‘सुमारे 60’ अशी दिली आहे; ती अचूक 60 म्हणून बदलू नका. LOA वरील स्वाक्षरीला क्षेपणास्त्रांचा पुरवठा पूर्ण झाल्याचा अर्थ देऊ नका. सामान्य अभ्यासमार्गदर्शन म्हणून प्रत्येक घटनेची संस्था, तारीख, संज्ञा आणि सद्यस्थिती या क्रमाने उजळणी करा.