Mission Bharti Logo Mission BhartiMaharashtra Govt Job Alerts
HomeCurrent Affairs28 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: अर्थव्यवस्था, व्यापार आणि तंत्रज्ञान
Last Updated:

28 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: अर्थव्यवस्था, व्यापार आणि तंत्रज्ञान

28 ऑक्टोबर 2026 च्या चालू घडामोडींच्या या आढाव्यात करप्रशासन, औषधांच्या किमती, आंतरराष्ट्रीय व्यापार, पेन्शन सेवा आणि तंत्रज्ञान यांशी संबंधित आठ विषय समाविष्ट आहेत. यातील प्रमुख घटना 26 आणि 27 ऑक्टोबरच्या आहेत; मुंबईतील अर्थशॉट पुरस्कार सोहळा नोव्हेंबरमध्ये नियोजित आहे. स्पर्धा परीक्षा आणि भरती परीक्षांच्या तयारीसाठी प्रत्येक घटनेतील संस्था, निर्णयाची स्थिती, महत्त्वाच्या तारखा आणि संज्ञांचा अर्थ यांवर लक्ष केंद्रित करा.

28 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: आठ महत्त्वाचे विषय

1) GST नोंदणी: कालमर्यादा आणि मान्यतेची प्रक्रिया. केंद्रीय अप्रत्यक्ष कर आणि सीमा शुल्क मंडळाने (CBIC) 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी परिपत्रक क्र. 257/03/2026-GST जारी केले. GST नोंदणी अर्जावरील कार्यवाहीची मुदत आणि संबंधित प्रक्रिया हा या परिपत्रकाचा मुख्य विषय आहे. त्यातील तरतुदींचा संदर्भ केंद्रीय वस्तू आणि सेवा कर (CGST) नियम, 2017 यांच्याशी आहे.

Deemed approval म्हणजे काय? संबंधित नियमांतील विहित मुदतीत सक्षम अधिकाऱ्याने कार्यवाही केली नाही, तर नोंदणीला मान्यता मिळाल्याचे मानण्याची तरतूद यात आहे. त्यामुळे अर्ज दाखल करणे आणि अशा मान्यतेची अट पूर्ण होणे या वेगळ्या बाबी आहेत. उपलब्ध मजकुरात नेमकी कालमर्यादा दिलेली नाही. अभ्यासासाठी CBIC, GST, CGST नियम आणि deemed approval या संज्ञांची परस्पर सांगड लक्षात ठेवा.

Advertisement

2) औषधांच्या किमतींबाबत सर्वोच्च न्यायालयात सुनावणी. औषधांचे दर आणि व्यापारातील मार्जिन यांना आव्हान देणाऱ्या याचिकांवरील निर्णय सर्वोच्च न्यायालयाने 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी राखून ठेवला. न्यायमूर्ती विक्रम नाथ आणि न्यायमूर्ती संदीप मेहता यांच्या खंडपीठाने केंद्र सरकारच्या औषध दरनियमनाबाबत प्रश्न उपस्थित केले. किरकोळ विक्रेत्याला पडणारी किंमत आणि कमाल किरकोळ किंमत यांतील तफावत हा सुनावणीतील महत्त्वाचा मुद्दा होता.

PTR आणि MRP यांतील फरक समजून घ्या. Price to Retailer (PTR) म्हणजे किरकोळ विक्रेत्यासाठीची किंमत, तर Maximum Retail Price (MRP) म्हणजे कमाल किरकोळ किंमत. या दोन संज्ञा एकाच किमतीचा उल्लेख करत नाहीत. तसेच निर्णय राखून ठेवणे म्हणजे अंतिम निर्णय जाहीर होणे नव्हे. या बातमीवरून औषधांचे दर बदलले किंवा न्यायालयाने नवी दरमर्यादा लागू केली, असा निष्कर्ष काढता येत नाही.

3) भारत-मेक्सिको व्यापार वाटाघाटींना सुरुवात. भारत आणि मेक्सिको यांनी 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी प्राधान्य व्यापार करारासाठी (Preferential Trade Agreement — PTA) औपचारिक वाटाघाटी सुरू केल्या. मेक्सिको सिटीमध्ये वाटाघाटींची संदर्भचौकट असलेल्या Terms of Reference (ToR) वर स्वाक्षऱ्या झाल्या. भारताचे वाणिज्य सचिव राजेश अग्रवाल यांच्या उपस्थितीत ही प्रक्रिया पार पडली.

या घडामोडीची पार्श्वभूमी जून 2025 मधील कॅनडा येथील G7 शिखर परिषदेत आहे. त्या वेळी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि मेक्सिकोच्या राष्ट्राध्यक्ष क्लॉडिया शिनबॉम यांच्यात झालेल्या समझोत्यानंतर प्रस्तावित कराराची प्रक्रिया पुढे आली. येथे ToR वरील स्वाक्षऱ्या आणि PTA साठी वाटाघाटी सुरू होणे हे टप्पे नोंदवायचे आहेत. अंतिम व्यापार करार झाला, असे या माहितीमध्ये म्हटलेले नाही.

Advertisement

4) अर्थशॉट पुरस्काराचे मुंबईत आयोजन. Earthshot Prize चे 2026 मधील आयोजन 16 आणि 17 नोव्हेंबर रोजी मुंबईत होणार आहे. भारतात प्रथमच या पुरस्काराचे आयोजन केले जाणार असून सहावा वार्षिक पुरस्कार सोहळा 17 नोव्हेंबरला नियोजित आहे. त्यामुळे कार्यक्रमाचे दोन दिवस आणि मुख्य पुरस्कार सोहळ्याची तारीख स्वतंत्रपणे लक्षात ठेवणे उपयुक्त ठरेल.

मुंबईची यजमान शहर म्हणून घोषणा 17 फेब्रुवारी 2026 रोजी पहिल्या Mumbai Climate Week दरम्यान झाली होती. परीक्षेच्या नोंदी करताना घोषणा झाल्याची तारीख, यजमान शहर आणि सोहळ्याची नियोजित तारीख वेगवेगळी लिहा. 28 ऑक्टोबरच्या या आढाव्यात नोव्हेंबरमधील कार्यक्रमाचा उल्लेख आगामी आयोजन म्हणून आहे; पुरस्कार वितरण पूर्ण झाल्याची ही बातमी नाही.

5) PhonePe वर Tatkal NPS सुविधा. PhonePe ने 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी Tatkal NPS सुरू करण्याची घोषणा केली. या सुविधेद्वारे किमान 250 रुपयांचे योगदान देऊन National Pension System (NPS) खाते डिजिटल पद्धतीने उघडता येते. खाते उघडण्याच्या प्रक्रियेत बँकेकडे आधीपासून उपलब्ध असलेले KYC तपशील वापरले जातात आणि OTP द्वारे पडताळणी केली जाते.

या प्रक्रियेचे वैशिष्ट्य म्हणजे उपलब्ध बँक KYC तपशील वापरल्यामुळे नवीन कागदपत्रे अपलोड करण्याची आवश्यकता नसणे. येथे नमूद केलेले 250 रुपये हे किमान योगदान आहे; त्याला खाते उघडण्याचे शुल्क म्हणू नये. अभ्यासासाठी NPS, ग्राहकाची ओळख पडताळणारी KYC प्रक्रिया आणि एकवेळचा पासवर्ड म्हणजे OTP या संज्ञा समजून घ्या. ही बातमी डिजिटल खाते उघडण्याच्या सुविधेबद्दल आहे.

6) वंदे भारत स्लीपरसाठी Wabtec ला ऑर्डर्स. अमेरिकेतील Wabtec Corporation ला 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी भारतीय रेल्वेकडून सुमारे 94 दशलक्ष अमेरिकी डॉलर्स, म्हणजे सुमारे 839 कोटी रुपये मूल्याच्या ऑर्डर्स मिळाल्या. या ऑर्डर्समध्ये वंदे भारत स्लीपर ट्रेन कार्यक्रमासाठी गाडीत बसवल्या जाणाऱ्या ऑनबोर्ड प्रणालींचा समावेश आहे.

या बातमीतील प्रमुख संबंध असा आहे: पुरवठादार Wabtec Corporation, ऑर्डर देणारी संस्था भारतीय रेल्वे आणि संबंधित कार्यक्रम वंदे भारत स्लीपर. नमूद रक्कम ऑर्डर्सचे अंदाजे मूल्य दर्शवते. ऑर्डर्स मिळणे म्हणजे संबंधित प्रणालींची पुरवठा प्रक्रिया पूर्ण झाली किंवा गाडीची सेवा सुरू झाली, असा अर्थ होत नाही. नोंदीत कराराचे मूल्य आणि त्याचा उद्देश यांना प्राधान्य द्या.

7) राज्यांच्या वित्तीय व्यवस्थापनावर RBI गव्हर्नरांचा भर. मुंबईत 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी राज्य वित्त सचिवांची 36 वी परिषद झाली. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाचे (RBI) गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी राज्यांना विवेकाने कर्ज घेणे, खर्चाचा दर्जा सुधारणे आणि रोख रकमेचे कार्यक्षम व्यवस्थापन करणे यांवर भर देण्याचे आवाहन केले.

खर्चाचा दर्जा, प्रभावी रोख व्यवस्थापन आणि विवेकी कर्ज व्यवस्थापन यांच्या मदतीने राज्यांची वित्तीय शाश्वतता वाढवणे हा परिषदेचा विषय होता. हे तीन मुद्दे संबंधित असले तरी त्यांचे केंद्र वेगळे आहे: खर्चाची गुणवत्ता, उपलब्ध रोख रकमेचे नियोजन आणि कर्ज घेण्यातील विवेक. या घटनेची नोंद धोरणविषयक आवाहन म्हणून करा; दिलेल्या माहितीत नवी कर्जमर्यादा किंवा बंधनकारक आर्थिक नियम जाहीर केलेला नाही.

8) Amazon–Globalstar व्यवहाराला FCC ची मंजुरी. अमेरिकेच्या Federal Communications Commission (FCC) ने 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी Amazon च्या Globalstar अधिग्रहणाला मंजुरी दिली. या व्यवहाराचे मूल्य 11.57 अब्ज अमेरिकी डॉलर्स आहे. FCC च्या Space Bureau ने व्यवहाराचा आढावा पूर्ण केला असून त्याअंतर्गत Globalstar चे मोबाइल-सॅटेलाइट स्पेक्ट्रम आणि पायाभूत सुविधा Amazon Leo कडे हस्तांतरित केल्या जाणार आहेत.

Amazon Leo हा Amazon चा उपग्रह दळणवळण व्यवसाय असून त्याचे पूर्वीचे नाव Project Kuiper होते. या बातमीत नियामक संस्था FCC, अधिग्रहित होणारी कंपनी Globalstar आणि संबंधित व्यवसाय Amazon Leo हे तीन संदर्भ लक्षात ठेवा. मंजुरी मिळाल्याची घटना आणि पुढील हस्तांतरण यांची स्थिती वेगळी आहे. सर्वसाधारण अभ्यास मार्गदर्शन म्हणून प्रत्येक बातमीसाठी कोण, काय, कधी आणि निर्णय कोणत्या टप्प्यावर आहे, या चार प्रश्नांची स्वतः उत्तरे लिहून उजळणी करा.