Mission Bharti Logo Mission BhartiMaharashtra Govt Job Alerts
HomeCurrent Affairs26 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाच्या बातम्या
Last Updated:

26 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाच्या बातम्या

स्पर्धा परीक्षा आणि भरती परीक्षांच्या तयारीसाठी या आढाव्यात राष्ट्रीय घडामोडी, तंत्रज्ञान, संरक्षण, पर्यावरण आणि क्रीडा या विषयांतील आठ बातम्या दिल्या आहेत. टाटा कम्युनिकेशन्सची नेटवर्क गुंतवणूक, न्यायिक अधिकाऱ्यांचे निवृत्तिवय आणि इस्रोची प्रक्षेपणविषयक योजना हे प्रमुख मुद्दे आहेत. 26 ऑक्टोबर 2026 च्या या संकलनात आधी घडलेल्या घटनांसह आगामी नियोजित कार्यक्रमांचाही समावेश आहे; त्यामुळे प्रत्येक बातमीची स्वतंत्र तारीख लक्षात घ्या.

26 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: मुख्य तथ्ये आणि अभ्यासाचे मुद्दे

1) टाटा कम्युनिकेशन्स: AI नेटवर्कसाठी गुंतवणूक. भारतातील कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) डेटा सेंटर कॉरिडॉरसाठी वेगवान नेटवर्क उभारण्याची घोषणा टाटा कम्युनिकेशन्सने 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी केली. यासाठी सुमारे 450 दशलक्ष अमेरिकी डॉलर, म्हणजे सुमारे 4,350 कोटी रुपयांची गुंतवणूक प्रस्तावित आहे. देशभरात सुमारे 10,000 किलोमीटर लांबीचे दीर्घ पल्ल्याचे फायबर केबल नेटवर्क उभारणे हा प्रकल्पाचा भाग आहे.

या बातमीचा केंद्रबिंदू डेटा सेंटर कॉरिडॉरसाठी लागणाऱ्या नेटवर्क पायाभूत सुविधा हा आहे. ‘लॉन्ग-हॉल फायबर’ म्हणजे दीर्घ अंतरावरील जोडणीसाठी वापरले जाणारे फायबर नेटवर्क. सामान्य अभ्याससूचना म्हणून कंपनीचे नाव, गुंतवणुकीचा उद्देश आणि केबलची प्रस्तावित लांबी एकत्र नोंदवा. 10,000 किलोमीटर हा नेटवर्कच्या लांबीचा आकडा आहे; तो डेटा सेंटरच्या संख्येशी जोडू नका. तसेच घोषित गुंतवणूक आणि पूर्ण झालेला प्रकल्प यांतील फरक लक्षात ठेवा.

Advertisement

2) जिल्हा न्यायिक अधिकाऱ्यांचे निवृत्तिवय. सर्वोच्च न्यायालयाने 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी दिलेल्या माहितीनुसार, 14 राज्यांनी जिल्हा न्यायिक अधिकाऱ्यांचे सेवानिवृत्तीचे वय 60 वरून 62 वर्षे करण्यास सहमती दर्शवली. सरन्यायाधीश सूर्य कांत यांच्या अध्यक्षतेखालील खंडपीठात न्यायमूर्ती जॉयमाल्य बागची आणि न्यायमूर्ती व्ही. मोहना यांचा समावेश होता. यापूर्वी 4 सप्टेंबर 2026 रोजी न्यायालयाने राज्यांना निवृत्तिवय वाढवण्याचे निर्देश दिले होते.

ही घडामोड समजून घेताना दोन टप्पे वेगळे ठेवा: सप्टेंबरमधील न्यायालयाचे निर्देश आणि ऑक्टोबरमध्ये नोंदवलेली राज्यांची सहमती. 14 राज्यांनी सहमती दर्शवल्याचा उल्लेख म्हणजे सर्व राज्यांमध्ये एकाच वेळी अंमलबजावणी झाल्याची माहिती नव्हे. हा मुद्दा जिल्हा न्यायिक अधिकाऱ्यांच्या सेवेशी संबंधित आहे. अभ्यासात पदाचा स्तर स्पष्ट लिहिल्यास इतर न्यायालयांतील न्यायाधीशांच्या सेवाशर्तींशी गल्लत टाळता येईल.

3) भारतीय नौदलाच्या प्रशिक्षण स्क्वॉड्रनची श्रीलंका भेट. First Training Squadron 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी तीन दिवसांच्या सदिच्छा भेटीसाठी श्रीलंकेत दाखल झाले. या भेटीचा समारोप 28 ऑक्टोबरला नियोजित होता. हिंदी महासागर क्षेत्रातील दीर्घ पल्ल्याच्या प्रशिक्षण मोहिमेअंतर्गत ही भेट आयोजित करण्यात आली होती. स्क्वॉड्रनमध्ये भारतीय नौदलाची Tir आणि Sujata ही जहाजे तसेच भारतीय तटरक्षक दलाचे Sarathi हे जहाज होते.

या घटनेत जहाजांची नावे आणि ती कोणत्या दलाची आहेत, हे वेगळे लक्षात ठेवणे उपयुक्त ठरेल. Tir व Sujata यांचा संबंध नौदलाशी, तर Sarathi चा संबंध तटरक्षक दलाशी आहे. भेटीचे ठिकाण श्रीलंका असून व्यापक प्रशिक्षण मोहिमेचे क्षेत्र हिंदी महासागर आहे. सदिच्छा भेट आणि प्रशिक्षण मोहीम हे येथे एकमेकांशी संबंधित संदर्भ आहेत; या माहितीवरून स्वतंत्र युद्धसरावाचा निष्कर्ष काढू नका.

Advertisement

4) शबरी नॅचरल्सच्या पॅकेजिंगला डिझाइन पुरस्कार. महाराष्ट्र शासनाच्या Shabari Naturals या उपक्रमाला पारंपरिक आदिवासी कलेवर आधारित पॅकेजिंगसाठी 25 ऑक्टोबर 2026 रोजी G-Mark – Global Design Award जाहीर झाला. Japan Institute of Design Promotion कडून टोकियो येथे 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी पुरस्कार प्रदान करण्याचा कार्यक्रम नियोजित होता. महाराष्ट्राशी संबंधित उपक्रम आणि आदिवासी कलाप्रेरित रचना ही या बातमीची प्रमुख ओळख आहे.

महाराष्ट्र शासनाच्या वतीने पुरस्कार स्वीकारण्यासाठी लीना बनसोड यांचे नाव नमूद आहे. त्या नाशिक येथे मुख्यालय असलेल्या Shabari Tribal Finance and Development Corporation (STFDC) च्या व्यवस्थापकीय संचालक आहेत. पुरस्कार कशासाठी मिळाला, कोणत्या संस्थेकडून दिला जाणार होता आणि कोण स्वीकारणार होते, असे तीन स्वतंत्र मुद्दे नोंदवा. पुरस्कार जाहीर झाल्याची 25 ऑक्टोबरची तारीख आणि वितरणासाठी नियोजित 4 नोव्हेंबरची तारीख एकमेकांपासून वेगळी ठेवा.

5) इस्रोचे 2029 पर्यंत चार कार्यरत लॉन्च पॅड्सचे उद्दिष्ट. भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) 2029 पर्यंत चार कार्यान्वित प्रक्षेपण मंच उपलब्ध करण्याची योजना आखत आहे. इस्रोचे अध्यक्ष व्ही. नारायणन यांनी 25 ऑक्टोबर 2026 रोजी या योजनेची घोषणा केली. तामिळनाडूतील तुतिकोरिन जिल्ह्यातील कुलसेकरपट्टिनम येथे Small Satellite Launch Vehicle (SSLV) साठी स्वतंत्र संकुल उभारण्याचा प्रस्तावही यात नमूद आहे.

इस्रोच्या बातमीतील 2029 हे उद्दिष्टाचे वर्ष आहे; चारही लॉन्च पॅड्स सध्या कार्यरत असल्याचा त्याचा अर्थ होत नाही. ‘लॉन्च पॅड’ म्हणजे प्रक्षेपण मंच, तर ‘संकुल’ हा संबंधित सुविधांचा व्यापक उल्लेख आहे. त्यामुळे चार लॉन्च पॅड्स म्हणजे चार स्वतंत्र अंतराळ केंद्रे असे सरसकट लिहू नका. झटपट उजळणीसाठी SSLV चे पूर्ण नाव, कुलसेकरपट्टिनम हे ठिकाण आणि तामिळनाडू हे राज्य अशी जोड तयार करता येईल.

6) COP31 आणि हवामान वित्तपुरवठा. संयुक्त राष्ट्रांच्या हवामान बदलविषयक चौकटीच्या करारातील (UNFCCC) पक्षकारांची 31 वी परिषद म्हणजे COP31. तिचे आयोजन तुर्कियेतील अंताल्या येथे 9 ते 20 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान नियोजित आहे. हवामान वित्तपुरवठा हा कार्यसूचीतील एक विषय आहे. हवामान बदल कमी करण्याच्या उपायांसाठी आणि त्याच्या परिणामांशी जुळवून घेण्यासाठी लागणारा निधी या संकल्पनेत येतो.

हवामानविषयक प्रश्नांमध्ये mitigation आणि adaptation या संज्ञांतील फरक उपयोगी पडतो. Mitigation चा भर हवामान बदल कमी करण्याच्या उपायांवर असतो; adaptation म्हणजे बदलत्या हवामानाच्या परिणामांशी जुळवून घेणे. हवामान वित्तपुरवठा या दोन्ही प्रकारच्या कामांसाठी संबंधित आहे. COP31 साठी परिषद क्रमांक, यजमान देश, शहर आणि नियोजित कालावधी लक्षात ठेवा. कार्यसूचीत विषय असणे आणि त्यावर अंतिम निर्णय होणे हे स्वतंत्र टप्पे आहेत.

7) पुरुष टी-20 आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये भारताचा टप्पा. 24 ऑक्टोबर 2026 रोजी भारताने पुरुषांच्या टी-20 आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये 200 थेट विजयांचा टप्पा गाठला आणि अशी कामगिरी करणारा पहिला संघ ठरला. ख्राइस्टचर्च येथील हॅगली ओव्हल मैदानावर न्यूझीलंडविरुद्ध चार गडी राखून मिळवलेल्या विजयाशी ही कामगिरी संबंधित होती. हा भारताचा 300 वा पुरुष टी-20 आंतरराष्ट्रीय सामनाही होता.

क्रीडाविषयक नोंदीत 200 हा विजयांचा आकडा आणि 300 हा खेळलेल्या सामन्यांचा आकडा आहे. प्रतिस्पर्धी न्यूझीलंड, ठिकाण ख्राइस्टचर्च आणि मैदान हॅगली ओव्हल अशी माहिती एकत्र वाचा. हा विक्रम पुरुषांच्या टी-20 आंतरराष्ट्रीय प्रकारातील आहे; सर्व प्रकारच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटसाठी तो लागू असल्याचे लिहू नका. सामान्य अभ्याससूचना म्हणून विक्रम, सामना आणि निकाल यांची स्वतंत्र नोंद ठेवल्यास आकड्यांचा संदर्भ स्पष्ट राहतो.

8) अमेरिकेचा FORTRESS AMERICA उपक्रम. अमेरिकेचे युद्धमंत्री पीट हेगसेथ यांनी 30 सप्टेंबर 2026 रोजी पेंटागॉनच्या या उपक्रमाचा प्रारंभ केला. अमेरिकेच्या मुख्य भूभागावरील प्रमुख लष्करी तळांनी किमान 90 दिवस महत्त्वाच्या कारवाया स्वतःच्या बळावर चालू ठेवण्यास सक्षम असावे, अशी उपक्रमाची अपेक्षा आहे. ही सप्टेंबरमधील घटना असून तिचा समावेश या चालू घडामोडींच्या आढाव्यात करण्यात आला आहे.

FORTRESS चे विस्तारित रूप Federal Operations for Resilience, Troop Resources, Energy, Supply and Survivability असे दिले आहे. येथे 90 दिवस हा तळांच्या स्वयंपूर्ण कार्यक्षमतेशी संबंधित निकष आहे; उपक्रमाचा एकूण कालावधी नव्हे. या घोषणेवरून सर्व संबंधित तळांनी ती क्षमता आधीच प्राप्त केली आहे, असा निष्कर्ष निघत नाही. संपूर्ण आढाव्याची उजळणी करताना प्रत्येक घटनेसाठी संस्था, तारीख, ठिकाण आणि घोषणा किंवा उद्दिष्ट अशी नोंद करणे ही सामान्य अभ्यासपद्धत उपयोगी ठरू शकते.