27 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: संरक्षण, विज्ञान, अर्थव्यवस्था आणि क्रीडा

27 ऑक्टोबर 2026 च्या चालू घडामोडींच्या या आढाव्यात संरक्षण, पर्यावरण, विज्ञान-तंत्रज्ञान, उद्योग, क्रीडा आणि निर्यात क्षेत्रातील आठ बातम्या समाविष्ट आहेत. यातील बहुतांश घटनांचा संदर्भ 26 ऑक्टोबर 2026 चा आहे. स्पर्धा परीक्षा आणि भरती परीक्षांच्या उजळणीसाठी प्रत्येक बातमीतील संस्था, निर्णय, ठिकाण आणि महत्त्वाच्या तारखा एकत्र दिल्या आहेत.
27 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: आठ महत्त्वाच्या बातम्या
1) संरक्षण खरेदी प्रस्तावांना मंजुरी: संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांच्या अध्यक्षतेखाली संरक्षण अधिग्रहण परिषदेने (Defence Acquisition Council—DAC) 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी सुमारे 2.12 लाख कोटी रुपयांच्या भांडवली खरेदी प्रस्तावांना मान्यता दिली. भारतीय लष्कर, नौदल आणि हवाई दलासाठी उपकरणे खरेदी करण्याशी हे प्रस्ताव संबंधित आहेत.
एकूण प्रस्तावित खरेदी मूल्यापैकी सुमारे 82 टक्के, म्हणजे जवळपास 1.74 लाख कोटी रुपयांची खरेदी देशांतर्गत उद्योगांकडून केली जाणार आहे. अभ्यासासाठी एकूण प्रस्तावांचे मूल्य आणि देशांतर्गत खरेदीचा वाटा हे स्वतंत्र मुद्दे लक्षात ठेवा. बातमीतील निर्णय खरेदी प्रस्तावांच्या मंजुरीचा आहे; त्यावरून सर्व उपकरणांची खरेदी किंवा पुरवठा पूर्ण झाल्याचा निष्कर्ष काढू नये.
2) महाराष्ट्रातील वन्यजीव संवर्धन: राज्य वन्यजीव मंडळाच्या 26 व्या बैठकीत दोन वनक्षेत्रांना वन्यजीव अभयारण्यांचा दर्जा देण्याच्या प्रस्तावांना मंजुरी मिळाली. सात जिल्ह्यांमध्ये 14 संवर्धन राखीव क्षेत्रे स्थापन करण्याच्या प्रस्तावांनाही मान्यता देण्यात आली. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली ही बैठक 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी झाली.
या निर्णयात अभयारण्ये आणि संवर्धन राखीव क्षेत्रे अशा दोन स्वतंत्र प्रकारच्या प्रस्तावांचा समावेश आहे. त्यामुळे उजळणी करताना दोन प्रस्तावित अभयारण्ये, 14 संवर्धन राखीव क्षेत्रे आणि सात जिल्हे यांची गल्लत टाळा. मंडळाने प्रस्तावांना दिलेली मंजुरी ही या बातमीतील मुख्य बाब आहे. संबंधित वनक्षेत्रांची किंवा जिल्ह्यांची नावे उपलब्ध मजकुरात दिलेली नाहीत.
3) मनिपालमध्ये BSL-3 सुविधा: Manipal Academy of Higher Education (MAHE) ने कर्नाटकातील उडुपीजवळच्या मनिपाल येथे 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी Biosafety Level 3 (BSL-3) संशोधन सुविधेचे उद्घाटन करून कामकाज सुरू केले. संसर्गजन्य रोगांचा अभ्यास, निदान आणि रोगांवरील देखरेख यांसाठी ही उच्च जैवसुरक्षा सुविधा उभारण्यात आली आहे.
या सुविधेचा उपयोग जैववैद्यकीय संशोधनाचे निष्कर्ष प्रत्यक्ष आरोग्यविषयक उपयोगात आणण्याशी संबंधित संशोधनासाठीही होणार आहे. जैवतंत्रज्ञान विभागाच्या (DBT) Review Committee on Genetic Manipulation (RCGM) कडून मार्च 2026 मध्ये तिला प्रमाणपत्र मिळाले होते. येथे प्रमाणपत्र मिळाल्याचा महिना आणि उद्घाटनाची तारीख वेगवेगळी आहेत. MAHE ही संस्था, BSL-3 हा सुविधेचा स्तर आणि RCGM ही प्रमाणपत्र देणारी समिती अशी सांगड घालून अभ्यास करा.
4) HCLTech आणि Rapidus यांची सेमीकंडक्टर केंद्रे: भारतीय आयटी सेवा कंपनी HCLTech आणि जपानची Rapidus Corporation यांच्या उपक्रमात कर्नाटकातील बेंगळुरू व हुबळी येथे सेमीकंडक्टर अभियांत्रिकी विकास केंद्रे सुरू करण्याचे नियोजन आहे. या केंद्रांसाठी 26 ऑक्टोबर 2026 ही नियोजित तारीख देण्यात आली होती.
Rapidus च्या अभियांत्रिकी गरजांना मदत करणे आणि जपानमधील मनुष्यबळाच्या गरजांसाठी भारतीय तज्ज्ञांची फळी तयार करणे ही केंद्रांची उद्दिष्टे आहेत. या घडामोडीचा अभ्यास करताना भारतातील दोन शहरे आणि जपानी कंपनी यांचा संबंध लक्षात ठेवा. केंद्रांच्या नियोजनाची ही बातमी आहे; यात विशिष्ट पदांसाठी भरती, पात्रता किंवा अर्जाच्या तारखा दिलेल्या नाहीत.
5) मायक्रोसॉफ्टकडून स्वेच्छेने सेवा सोडण्याचा पर्याय: मायक्रोसॉफ्टने सुमारे 60,000 कर्मचाऱ्यांसाठी स्वेच्छेने सेवा सोडण्याची योजना देत असल्याचे सांगितले. ही संख्या कंपनीच्या एकूण मनुष्यबळाच्या जवळपास एक चतुर्थांश आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्तेतील गुंतवणूक सुरू ठेवताना खर्च कमी करण्याच्या प्रयत्नांचा भाग म्हणून कंपनीने हे पाऊल मांडले आहे.
अमेरिका, कॅनडा, भारत आणि ब्रिटनमधील निवडक संघांतील उपाध्यक्ष व त्याखालील स्तरावरील कर्मचाऱ्यांना हा पर्याय लागू आहे. डेटा सेंटर, विक्री आणि विपणन क्षेत्रांतील काही कर्मचारी गट वगळण्यात आले आहेत. त्यामुळे संबंधित देशांतील किंवा पदस्तरांतील प्रत्येक कर्मचारी पात्र ठरतो, असा अर्थ होत नाही. तसेच योजनेची संधी दिलेल्या कर्मचाऱ्यांची संख्या म्हणजे प्रत्यक्ष सेवा सोडलेल्या कर्मचाऱ्यांची संख्या नव्हे.
6) हॅरी केनला पुरुषांचा बॅलन डी’ओर: लंडन पॅलेडियम येथे 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी झालेल्या 70 व्या पुरस्कार सोहळ्यात हॅरी केनने पुरुषांचा Ballon d’Or पुरस्कार जिंकला. क्रीडा चालू घडामोडींसाठी विजेत्याचे नाव, पुरस्काराचा पुरुष गट आणि सोहळ्याचे ठिकाण हे प्रमुख मुद्दे आहेत.
मायकेल ओवेनने 2001 मध्ये हा पुरस्कार जिंकल्यानंतर पुरुषांचा बॅलन डी’ओर मिळवणारा हॅरी केन पहिला इंग्लिश खेळाडू ठरला. ही तुलना इंग्लिश विजेत्यांच्या संदर्भातील आहे. सामान्य अभ्यास मार्गदर्शन म्हणून पुरस्काराच्या नोंदीत विजेता, वर्ष, गट आणि ऐतिहासिक संदर्भ वेगवेगळे लिहिल्यास उजळणी करताना तपशीलांची गल्लत टाळता येते.
7) AI नेटवर्कसाठी टाटा कम्युनिकेशन्सची गुंतवणूक: Tata Communications ने 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी भारतातील कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) डेटा सेंटर कॉरिडॉरसाठी वेगवान नेटवर्क पायाभूत सुविधा उभारण्याची घोषणा केली. यासाठी जवळपास 450 दशलक्ष अमेरिकी डॉलर, म्हणजे सुमारे 4,350 कोटी रुपयांची गुंतवणूक जाहीर करण्यात आली.
या प्रकल्पात देशभरात सुमारे 10,000 किलोमीटर लांबीच्या, दूरच्या ठिकाणांना जोडणाऱ्या फायबर केबल टाकण्याचे नियोजन आहे. बातमीचा केंद्रबिंदू AI डेटा सेंटर कॉरिडॉरसाठीचे नेटवर्क आहे. उजळणीमध्ये गुंतवणुकीची रक्कम आणि फायबर जाळ्याची प्रस्तावित लांबी यांची स्वतंत्र नोंद करा. घोषणा आणि प्रस्तावित काम यांचा उल्लेख असल्यामुळे संपूर्ण जाळे कार्यान्वित झाल्याचा अर्थ घेऊ नये.
8) RELIEF च्या घटक II ला मुदतवाढ: वाणिज्य विभागाने Resilience & Logistics Intervention for Export Facilitation (RELIEF) उपक्रमातील Component II चा कालावधी 31 मार्च 2027 पर्यंत वाढवला आहे. मुदतवाढीची घोषणा 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी करण्यात आली. त्यासंबंधी अधिसूचना क्र. 37/2026-27 ही 30 सप्टेंबर 2026 रोजीची आहे.
या बातमीतील तीन तारखांची भूमिका वेगळी आहे: 30 सप्टेंबर 2026 ही अधिसूचनेची तारीख, 26 ऑक्टोबर 2026 ही घोषणेची तारीख आणि 31 मार्च 2027 ही वाढवलेल्या कालावधीची अंतिम तारीख आहे. मुदतवाढ नेमकी कोणत्या भागाला लागू आहे, या प्रश्नाचे उत्तर Component II असे आहे. संपूर्ण RELIEF उपक्रमातील सर्व घटकांना हीच मुदत लागू असल्याचा निष्कर्ष या माहितीवरून काढू नये.