Mission Bharti Logo Mission BhartiMaharashtra Govt Job Alerts
HomeCurrent Affairs12 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: संरक्षण, कौशल्य विकास, अर्थव्यवस्था आणि तंत्रज्ञान
Last Updated:

12 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: संरक्षण, कौशल्य विकास, अर्थव्यवस्था आणि तंत्रज्ञान

12 ऑक्टोबर 2026 च्या चालू घडामोडींच्या या आढाव्यात संरक्षण दलांसाठी भारत राईस, सरकारी ITI साठी PM-SETU निधी, NISM चे सायबर सुरक्षा अभ्यासक्रम आणि उद्योग क्षेत्रातील महत्त्वाच्या योजनांचा समावेश आहे. स्पर्धा परीक्षा व भरती परीक्षांच्या तयारीसाठी संबंधित संस्था, ठिकाणे, आकडे आणि निर्णयांचे स्वरूप एकत्र समजून घ्या. पुण्यातील संशोधन कार्यशाळा 11 ऑक्टोबरला झाली होती; तिचाही या आढाव्यात समावेश आहे.

12 ऑक्टोबर 2026: परीक्षाभिमुख आठ महत्त्वाच्या घडामोडी

1) संरक्षण दलांसाठी भारत राईस: भारतीय लष्कराने 12 ऑक्टोबर 2026 रोजी नवी दिल्ली येथे हा उपक्रम सुरू केला. कार्यक्रमाला संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह आणि ग्राहक व्यवहार, अन्न व सार्वजनिक वितरण मंत्री प्रल्हाद जोशी उपस्थित होते. या घडामोडीचा केंद्रबिंदू संरक्षण दलांच्या अन्नपुरवठ्याशी संबंधित व्यवस्था हा आहे.

भारतीय लष्कर आणि फूड कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (FCI) यांच्यातील करारामुळे लष्करी कार्यवाहीदरम्यान उद्भवणाऱ्या पुरवठ्याच्या गरजांसाठी FCI च्या पायाभूत सुविधा उपलब्ध होतात. येथे operational contingencies हा उल्लेख अशा कार्यवाहीशी संबंधित परिस्थितींसाठी आहे. अभ्यासासाठी ‘भारत राईस—भारतीय लष्कर—FCI—नवी दिल्ली’ ही जोड लक्षात ठेवा. उपक्रमाचे उद्घाटन आणि त्यामागील पुरवठाविषयक करार हे या बातमीतील दोन स्वतंत्र मुद्दे आहेत.

Advertisement

2) PM-SETU अंतर्गत नऊ ITI साठी निधी: सुरत आणि विशाखापट्टणम येथील सरकारी औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांच्या अद्ययावतीकरणासाठी 12 ऑक्टोबर 2026 रोजी 440 कोटी रुपयांना मंजुरी देण्यात आली. यात गुजरातमधील सुरतच्या पाच आणि आंध्र प्रदेशमधील विशाखापट्टणमच्या चार ITI समाविष्ट आहेत. त्यामुळे एकूण संस्थांची संख्या नऊ होते.

या भागीदारीसाठी प्रशिक्षण महासंचालनालय (DGT), कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (MSDE), दोन्ही राज्य सरकारे आणि ArcelorMittal Nippon Steel India (AM/NS India) यांनी भागधारक करार केले. ही बातमी संस्थांच्या अद्ययावतीकरणासाठीच्या मंजुरीची आहे. परीक्षेच्या नोंदी करताना एकूण निधी, संस्थांची राज्यनिहाय विभागणी आणि उद्योग भागीदार यांची स्वतंत्र नोंद उपयुक्त ठरेल. 440 कोटी रुपये ही नऊ संस्थांसाठीची एकत्रित मंजूर रक्कम आहे.

3) GIFT IFSC साठी NISM चे प्रमाणपत्र अभ्यासक्रम: नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ सिक्युरिटीज मार्केट्स (NISM) ने सायबर सुरक्षा आणि सायबर लवचिकता या विषयांवरील दोन अभ्यासक्रम सुरू केले. 12 ऑक्टोबर 2026 रोजी NISM चे संचालक शशी कृष्णन आणि इंटरनॅशनल फायनान्शियल सर्व्हिसेस सेंटर्स ऑथॉरिटी (IFSCA) चे अध्यक्ष के. राजारमन यांच्या हस्ते त्यांचा प्रारंभ झाला.

हे अभ्यासक्रम गुजरातमधील गांधीनगर येथे असलेल्या GIFT International Financial Services Center साठी आहेत. या बातमीतील संस्था आणि ठिकाण यांची भूमिका वेगळी लक्षात ठेवा: अभ्यासक्रम सुरू करणारी संस्था NISM, संबंधित प्राधिकरण IFSCA आणि केंद्राचे ठिकाण गांधीनगर आहे. सायबर सुरक्षा व cyber resilience हे दोन्ही विषय नमूद आहेत. अभ्यासक्रमांची पात्रता, शुल्क किंवा प्रवेशाच्या तारखांचा तपशील दिलेल्या माहितीत उपलब्ध नाही.

Advertisement

4) सुनील भारती मित्तल यांना फ्रान्सचा सन्मान: भारती एंटरप्रायझेसचे संस्थापक आणि अध्यक्ष सुनील भारती मित्तल यांना 12 ऑक्टोबर 2026 रोजी National Order of the Legion of Honor मधील Chevalier अर्थात नाइट हा किताब प्रदान करण्यात आला. फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी त्यांना हा सन्मान दिला.

Legion of Honor ची स्थापना नेपोलियन बोनापार्ट यांनी 1802 मध्ये केली होती. पुरस्कारविषयक अभ्यासात सन्मान मिळालेली व्यक्ती, तिची संस्था, सन्मान देणारा देश आणि किताबाचे नाव अशा क्रमाने नोंद करता येईल. येथे मित्तल यांची संस्था भारती एंटरप्रायझेस असून सन्मान देणारा देश फ्रान्स आहे. ‘Chevalier’ हा प्रदान केलेल्या किताबाचा उल्लेख आहे, तर 1802 हे सन्मानाच्या स्थापनेचे वर्ष आहे.

5) कच्छ कॉपरची अक्षय ऊर्जा योजना: अदानी एंटरप्रायझेस लिमिटेडची उपकंपनी कच्छ कॉपर लिमिटेडने गुजरातमधील मुंद्रा येथील तांबे शुद्धीकरण प्रकल्पाच्या कामकाजात 115 मेगावॅट अक्षय ऊर्जा समाविष्ट करण्याची योजना मांडली आहे. कंपनीच्या 2025-26 या आर्थिक वर्षाच्या पहिल्या शाश्वतता अहवालात या योजनेचा उल्लेख आहे.

कामकाजातून होणारे कार्बन उत्सर्जन कमी करणे, पाणी वाचवणे आणि संसाधनांचा अधिक कार्यक्षम वापर करणे ही कंपनीने सांगितलेली उद्दिष्टे आहेत. या नोंदीत 115 मेगावॅट हे नियोजित अक्षय ऊर्जेचे परिमाण आहे. योजनेची घोषणा म्हणजे तिची अंमलबजावणी पूर्ण झाल्याची नोंद नव्हे. पुनरावृत्ती करताना ‘कच्छ कॉपर—मुंद्रा—तांबे शुद्धीकरण—अक्षय ऊर्जा’ या मुद्द्यांना एकत्र जोडा.

6) पुण्यात APARC अर्ली करिअर कार्यशाळा: इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ ट्रॉपिकल मेटिओरॉलॉजी (IITM), पुणे येथील मेघदूत हॉलमध्ये 11 ऑक्टोबर 2026 रोजी ही कार्यशाळा झाली. ‘ECR Nexus: Connecting Voices, Tools and Science to Society’ या कार्यक्रमात कारकिर्दीच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील संशोधक आणि विद्यार्थी हा प्रमुख सहभागी गट होता.

Emerging Science, Technology and Innovation Conclave (ESTIC) 2026 च्या प्रस्तावनेचा कार्यक्रम म्हणून या कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले होते. अभ्यासातील सामान्य चूक टाळण्यासाठी कार्यशाळेची तारीख आणि दैनिक चालू घडामोडींची तारीख स्वतंत्र नोंदवा: हा आढावा 12 ऑक्टोबरचा असला, तरी कार्यशाळा 11 ऑक्टोबरला झाली. आयोजक स्थळाची ओळख IITM, पुणे अशी ठेवा आणि कार्यशाळा व मुख्य कॉन्क्लेव्ह यांची गल्लत करू नका.

7) National Steel Policy Vision 2047 चा मसुदा: पोलाद मंत्रालयाने जाहीर केलेल्या या मसुद्यात 2047 पर्यंत भारताची कच्च्या पोलादाची वार्षिक उत्पादन क्षमता 604 दशलक्ष टनांपर्यंत नेण्याचा प्रस्ताव आहे. ऑक्टोबर 2026 मधील स्थापित पोलाद क्षमता सुमारे 220 ते 222 दशलक्ष टन प्रतिवर्ष असल्याचे नमूद आहे.

प्रश्न: 604 दशलक्ष टन ही सध्याची क्षमता आहे का? उत्तर: ती 2047 साठी मसुद्यात प्रस्तावित केलेली वार्षिक क्षमता आहे. सध्याच्या स्थितीची नोंद म्हणून ऑक्टोबर 2026 चा 220 ते 222 दशलक्ष टनांचा आकडा दिला आहे. मसुदा, प्रस्तावित लक्ष्य आणि स्थापित क्षमता या संज्ञा वेगळ्या ठेवा. उत्पादन क्षमता दर्शवणारा आकडा हा प्रत्यक्ष झालेल्या उत्पादनाचा आकडा म्हणून लिहू नये.

8) सेमीकंडक्टर क्षेत्रातील नियोजित गुंतवणूक: सॅमसंगशी संबंधित कंपन्यांच्या व्हिएतनाम आणि दक्षिण कोरियातील योजनांमध्ये एकूण 12.26 ट्रिलियन वॉनची संयुक्त गुंतवणूक नमूद आहे. त्यापैकी सुमारे 8 ट्रिलियन वॉन व्हिएतनामसाठी आहेत. दक्षिण कोरियातील गुंतवणुकीचा भर प्रगत उत्पादन क्षमता वाढवण्यावर असेल.

योजनांमध्ये नवीन मेमरी-चिप चाचणी सुविधा आणि flip-chip ball grid array (FC-BGA) सबस्ट्रेटची उत्पादन क्षमता वाढवण्याचा समावेश आहे. प्रश्न: संपूर्ण गुंतवणूक व्हिएतनाममध्ये होणार आहे का? उत्तर: एकूण योजना व्हिएतनाम आणि दक्षिण कोरिया या दोन्ही देशांसाठी आहे; व्हिएतनामचा हिस्सा सुमारे 8 ट्रिलियन वॉन आहे. सर्वसाधारण अभ्यास मार्गदर्शन म्हणून प्रत्येक बातमीची ‘संस्था—निर्णय—ठिकाण—आकडा—स्थिती’ अशी नोंद करा. मंजुरी, मसुदा आणि नियोजित गुंतवणूक यांतील फरक पुनरावृत्तीच्या वेळी तपासा.