Mission Bharti Logo Mission BhartiMaharashtra Govt Job Alerts
HomeCurrent Affairs9 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाच्या बातम्या
Last Updated:

9 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाच्या बातम्या

9 ऑक्टोबर 2026 च्या चालू घडामोडींच्या या आढाव्यात विज्ञान पुरस्कार, जेवार विमानतळाच्या नामांतराचा प्रस्ताव, कर्करोगावरील औषधांचे व्यापार-मार्जिन आणि रस्ते अपघातांच्या डिजिटल नोंदीचा समावेश आहे. भारतीय वैमानिकाचा सन्मान, पुण्यातील चित्रपट संग्रह, CAPF अधिकाऱ्यांच्या सेवाशर्ती आणि अमेरिकेतील PERM कार्यक्रमाशी संबंधित बातम्याही दिल्या आहेत. बहुतेक घटनांची तारीख 8 ऑक्टोबर असून, विमानतळाच्या नामांतराच्या प्रस्तावाचा निर्णय 9 ऑक्टोबरचा आहे.

9 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: घटना, निर्णय आणि अभ्यासाचे मुद्दे

1) अमेरिकेतील विज्ञान व तंत्रज्ञान पुरस्कार: अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी सहा व्यक्तींना विज्ञान आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रांतील पदके प्रदान केली. वॉशिंग्टन, डी.सी. येथे झालेल्या Science: A New Golden Age Summit मध्ये हा सोहळा पार पडला. चार जणांना National Medal of Science, तर दोन जणांना National Medal of Technology and Innovation देण्यात आले.

अभ्यासासाठी या बातमीतील दोन पुरस्कारांची नावे आणि त्यांचे स्वतंत्र प्राप्तकर्ता-संख्याबळ लक्षात ठेवा. एकूण सहा सन्मानित व्यक्ती असल्या, तरी विज्ञान पदकाचे चार आणि तंत्रज्ञान व नवोपक्रम पदकाचे दोन मानकरी आहेत. पुरस्कार प्रदान करणारे राष्ट्राध्यक्ष, सोहळ्याचे नाव आणि आयोजनाचे शहर अशा स्वतंत्र नोंदी केल्यास उजळणी सोपी होईल. ही सर्वसाधारण अभ्याससूचना आहे.

Advertisement

2) जेवार विमानतळाच्या नामांतराचा प्रस्ताव: उत्तर प्रदेश मंत्रिमंडळाने 9 ऑक्टोबर 2026 रोजी नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळासाठी ‘नरेंद्र मोदी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, नोएडा-जेवार’ हे नाव देण्याचा प्रस्ताव मंजूर केला. लखनौ येथील मंत्रिमंडळ बैठकीनंतर मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी निर्णय जाहीर केला.

विमानतळ कोठे आहे? ते उत्तर प्रदेशातील गौतम बुद्ध नगर जिल्ह्याच्या जेवार येथे आहे. या घडामोडीत प्रस्तावाला मिळालेली मंत्रिमंडळाची मंजुरी हा मुख्य मुद्दा आहे. अभ्यासाच्या नोंदीत विमानतळाचे विद्यमान नाव, प्रस्तावित नाव, ठिकाण आणि निर्णय घेणारे राज्य सरकार हे तपशील वेगवेगळे लिहा. प्रस्ताव मंजूर झाल्याच्या माहितीवरून नामांतराची पुढील सर्व प्रक्रिया पूर्ण झाल्याचा निष्कर्ष काढू नका.

3) कर्करोगावरील औषधांच्या व्यापार-मार्जिनला मर्यादा: National Pharmaceutical Pricing Authority (NPPA) ने 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी निवडक ‘नॉन-शेड्युल्ड’ कर्करोगविरोधी औषधांचे व्यापार-मार्जिन 30 टक्क्यांपर्यंत मर्यादित करण्यास तत्त्वतः मंजुरी दिली. प्रस्तावात कमाल किरकोळ किंमत म्हणजेच MRP हा आधार नमूद आहे. संबंधित औषधे नियंत्रित यादीत नसलेल्या प्रकारातील आहेत.

या प्रस्तावित उपायामुळे किमती 20 ते 70 टक्क्यांनी कमी होण्याची आणि रुग्णांची वर्षाला अंदाजे 2,500 कोटी रुपयांची बचत होण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे. हे अपेक्षित परिणाम आहेत; प्रत्यक्ष झालेली किंमतकपात किंवा बचतीचा अंतिम हिशेब म्हणून त्यांची नोंद करू नये. सर्व कर्करोगविरोधी औषधांऐवजी निवडक औषधांशी हा प्रस्ताव संबंधित आहे. 30 टक्के व्यापार-मार्जिनची मर्यादा आणि अपेक्षित किंमतकपातीची टक्केवारी हे वेगवेगळे मुद्दे आहेत.

Advertisement

4) रस्ते अपघातांची eDAR वर नोंद: सर्वोच्च न्यायालयाने 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी राज्यांना रस्ते अपघातांचा तपशील Electronic Detailed Accident Report (eDAR) पोर्टलवर वेळेत अपलोड करण्याचे निर्देश दिले. तसेच eDAR ची VAHAN, SARATHI आणि Insurance Information Bureau (IIB) यांच्या डेटाबेसशी जोडणी करण्याचे आदेश दिले.

या जोडणीचा उद्देश काय आहे? प्रत्येक रस्ते अपघाताची डिजिटल नोंद तयार करणे आणि अपघात व विम्याच्या तपशिलांची परस्पर पडताळणी करणे हा त्यामागील उद्देश आहे. या बातमीच्या अभ्यासात eDAR पोर्टलचे पूर्ण नाव, जोडल्या जाणाऱ्या तीन प्रणाली आणि निर्देश देणारी संस्था हे मुद्दे महत्त्वाचे आहेत. माहिती वेळेत भरणे आणि डेटाबेसची जोडणी करणे या दोन्ही बाबी आदेशात समाविष्ट आहेत.

5) भारतीय वैमानिकासाठी इस्रायलचा सन्मान: इस्रायलचे राष्ट्राध्यक्ष आयझॅक हर्जोग यांनी 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी कॅप्टन स्मित मच्छार यांना Presidential Award for Civil Heroism देण्याची घोषणा केली. तेल अवीवकडे जाणाऱ्या Flydubai च्या FZ1073 विमानातील एका घटनेदरम्यान त्यांनी दाखवलेल्या वर्तनासाठी हा सन्मान जाहीर करण्यात आला.

या पुरस्काराची घोषणा आणि प्रत्यक्ष पुरस्कार प्रदान करणे यांतील फरक लक्षात घ्या. येथे पुरस्कार देण्याची घोषणा झाली आहे. उजळणीसाठी कॅप्टन स्मित मच्छार यांचे नाव, त्यांचा भारतीय वैमानिक म्हणून उल्लेख, सन्मान जाहीर करणारा देश आणि पुरस्काराचे अधिकृत इंग्रजी नाव एकत्र नोंदवा. विमान कंपनी Flydubai, उड्डाण क्रमांक FZ1073 आणि गंतव्य तेल अवीव हे घटनेशी संबंधित स्वतंत्र तपशील आहेत.

6) पुण्यातील राष्ट्रीय चित्रपट संग्रहात भर: NFDC–National Film Archive of India (NFDC-NFAI) ने 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी शिवाजी गणेशन यांच्या भूमिका असलेल्या तीन तमिळ चित्रपटांच्या 35 मिमी प्रिंट्स राष्ट्रीय संग्रहात समाविष्ट केल्या. हे तिन्ही चित्रपट ए. पी. नागराजन यांनी दिग्दर्शित केले आहेत.

Film and Television Institute of India (FTII) मधील चित्रपट संशोधन अधिकारी अपर्णा सुब्रमण्यन यांनी या प्रिंट्स मिळवून संग्रहाला दान केल्या. या नोंदीत NFDC-NFAI ही चित्रपट स्वीकारणारी पुण्यातील संस्था आहे, तर FTII ही अपर्णा सुब्रमण्यन यांच्या कार्यस्थळाशी संबंधित संस्था आहे. अभिनेता, दिग्दर्शक, प्रिंट्स देणारी व्यक्ती आणि स्वीकारणारी संस्था यांच्या भूमिका वेगळ्या लक्षात ठेवणे ही उपयुक्त सर्वसाधारण अभ्यासपद्धत आहे.

7) CAPF अधिकाऱ्यांच्या भरती व सेवाशर्तींचा कायदा: केंद्रीय गृह मंत्रालयाने अधिसूचित केलेला Central Armed Police Forces (General Administration) Act, 2026 हा 8 ऑक्टोबर 2026 पासून लागू झाला. केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दलांतील गट-अ सामान्य कर्तव्य अधिकारी आणि इतर अधिकाऱ्यांच्या भरती व सेवाशर्तींसाठी या कायद्यात सामायिक चौकट देण्यात आली आहे.

CAPF मधील कार्यरत अधिकाऱ्यांनी या कायद्याच्या घटनात्मक वैधतेला सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान दिले आहे. कायदा लागू होणे आणि त्याला न्यायालयात आव्हान देणे या दोन स्वतंत्र घडामोडी आहेत. आव्हान दाखल झाल्याचा उल्लेख म्हणजे न्यायालयाने कायदा रद्द केल्याचा निर्णय नव्हे. या बातमीत कायद्याचा विषय भरती व सेवाशर्ती हा आहे; स्वतंत्र पदभरतीसाठी अर्ज करण्याची सूचना म्हणून तिचा अर्थ घेऊ नये.

8) अमेरिकेच्या PERM कार्यक्रमातून आठ कंपन्यांचे निलंबन: अमेरिकन सरकारने 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी Permanent Labor Certification Program (PERM) मधून आठ तंत्रज्ञान व आउटसोर्सिंग कंपन्यांना निलंबित केले. कॉग्निझंट, इन्फोसिस, टाटा कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेस (TCS), विप्रो, HCL, कॅपजेमिनी, मायक्रोसॉफ्ट आणि ॲडोब यांचा त्यात समावेश आहे.

अमेरिकेचे कामगार मंत्री कीथ सोंडरलिंग आणि Anti-Fraud Task Force चे नेतृत्व करणारे उपराष्ट्राध्यक्ष जे. डी. व्हान्स यांनी ही घोषणा केली. या बातमीची व्याप्ती PERM कार्यक्रमातील निलंबनापुरती लक्षात ठेवा; त्यावरून कंपन्यांच्या सर्व व्यवहारांवर बंदी असल्याचा अर्थ काढू नये. सर्वसाधारण उजळणीसाठी प्रत्येक बातमीची तारीख, संबंधित संस्था, निर्णय आणि त्याची व्याप्ती अशा चार बाबी नोंदवा. प्रस्ताव, तत्त्वतः मंजुरी, पुरस्काराची घोषणा आणि लागू झालेला कायदा यांतील फरक जपल्यास नोंदी अधिक अचूक राहतील.