Mission Bharti Logo Mission BhartiMaharashtra Govt Job Alerts
HomeCurrent Affairs10 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: स्पर्धा परीक्षांसाठी आठ महत्त्वाच्या बातम्या
Last Updated:

10 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: स्पर्धा परीक्षांसाठी आठ महत्त्वाच्या बातम्या

10 ऑक्टोबर 2026 च्या चालू घडामोडींच्या या आढाव्यात तंत्रज्ञान, संरक्षण, बँकिंग, अंतराळ संशोधन आणि पर्यावरणाशी संबंधित आठ बातम्या समाविष्ट आहेत. मुंबईतील प्रस्तावित सायबरटेक आशिया, RBI चा दैनंदिन CRR राखणीबाबतचा निर्णय आणि वन्यजीवांच्या संख्येतील बदल हे प्रमुख विषय आहेत. स्पर्धा परीक्षा व भरती परीक्षांच्या तयारीसाठी प्रत्येक घटनेसोबत संबंधित संस्था, तारीख आणि आकडे यांचा अर्थ समजून घ्या. घोषणेची तारीख आणि प्रत्यक्ष कार्यक्रमाची तारीख यांतील फरकही लक्षात ठेवा.

10 ऑक्टोबर 2026: महत्त्वाच्या घटना आणि उजळणीचे मुद्दे

1) सायबरटेक आशियाचे मुंबईत आयोजन: मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी 9 ऑक्टोबर 2026 रोजी केलेल्या घोषणेनुसार, CyberTech Asia भारतात प्रथमच मुंबई येथे आयोजित होणार आहे. कार्यक्रमासाठी 17 आणि 18 मार्च 2027 या तारखा निश्चित करण्यात आल्या आहेत. वांद्रे-कुर्ला कॉम्प्लेक्समधील जिओ वर्ल्ड कन्व्हेन्शन सेंटर हे या दोन दिवसीय कार्यक्रमाचे ठिकाण आहे.

उजळणी करताना या बातमीतील दोन वेगवेगळी वर्षे लक्षात घ्या: घोषणा 2026 मधील आहे, तर कार्यक्रमाचे आयोजन 2027 मध्ये होणार आहे. कार्यक्रम कुठे होणार, या प्रश्नाचे उत्तर मुंबई; नेमके स्थळ विचारल्यास जिओ वर्ल्ड कन्व्हेन्शन सेंटर, BKC असे आहे. सर्वसाधारण अभ्याससूचना म्हणून कार्यक्रमाचे नाव, आयोजनाचे शहर, स्थळ आणि नियोजित तारखा एकत्र नोंदवल्यास या तपशिलांची गल्लत टाळता येते.

Advertisement

2) SIDM चॅम्पियन अवॉर्ड्स 2026: संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांच्या हस्ते 9 ऑक्टोबर 2026 रोजी नवी दिल्ली येथे हे पुरस्कार देण्यात आले. सोसायटी ऑफ इंडियन डिफेन्स मॅन्युफॅक्चरर्सच्या (SIDM) आठव्या वार्षिक अधिवेशनात झालेल्या समारंभात 15 संस्थांना गौरविण्यात आले. संरक्षण उत्पादनाशी संबंधित विविध क्षेत्रांतील कामगिरीची या पुरस्कारांसाठी दखल घेण्यात आली.

पुरस्कारांमध्ये स्वदेशी तंत्रज्ञानाचा विकास, उत्पादनांतील नवोपक्रम, डिझाइन, आयातित वस्तूंना देशांतर्गत पर्याय, उत्पादनातील उत्कृष्टता आणि निर्यात या बाबींचा समावेश होता. येथे import substitution म्हणजे आयात कराव्या लागणाऱ्या वस्तूंना देशात तयार होणारे पर्याय विकसित करणे. अभ्यासासाठी पुरस्कार देणारे मान्यवर, संबंधित संघटना आणि गौरविण्यात आलेल्या संस्थांची संख्या हे स्वतंत्र मुद्दे म्हणून लक्षात ठेवा.

3) SpaceX Crew-12 पृथ्वीवर परतले: आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर (ISS) 237 दिवस वास्तव्य व काम केल्यानंतर या मोहिमेतील नासाचे अंतराळवीर 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी परतले. त्यांचे SpaceX Crew Dragon Freedom कॅप्सूल लॉस एंजेलिसजवळ पॅसिफिक महासागरात उतरले. उतरण्याची वेळ पॅसिफिक डेलाइट वेळेनुसार सकाळी 8:34 होती.

मोहिमेदरम्यान पथकाने पृथ्वीभोवती 3,792 हून अधिक प्रदक्षिणा घातल्या आणि 10 कोटी मैलांहून अधिक प्रवास केला. मोहिमेचे नाव Crew-12, कॅप्सूलचे नाव Freedom आणि वास्तव्याचे ठिकाण ISS असे हे वेगवेगळे तपशील आहेत. वेळेची नोंद करताना दिलेला वेळक्षेत्राचा उल्लेख वगळू नका; सकाळी 8:34 ही पॅसिफिक डेलाइट वेळ आहे. कालावधी, प्रदक्षिणा आणि प्रवासाचे अंतर यांचीही स्वतंत्र नोंद करा.

Advertisement

4) RBI च्या दैनंदिन CRR राखणीच्या प्रमाणात बदल: भारतीय रिझर्व्ह बँकेने अनुसूचित बँकांसाठी विहित कॅश रिझर्व्ह रेशोच्या (CRR) किमान दैनंदिन राखणीचे प्रमाण 90 टक्क्यांवरून 99 टक्के केले. 9 ऑक्टोबर 2026 रोजी जाहीर झालेला हा बदल 16 ऑक्टोबरपासून सुरू होणाऱ्या पाक्षिक अहवाल कालावधीपासून लागू होणार आहे. एकूण CRR मात्र 3 टक्के कायम आहे.

CRR आता 99 टक्के झाला का? नाही. 99 टक्के हे विहित CRR पैकी दररोज राखावयाच्या किमान प्रमाणाशी संबंधित आहे; एकूण CRR दराशी त्याची गल्लत करू नये. या घोषणेच्या पार्श्वभूमीवर, 8 ऑक्टोबर रोजी बँकिंग व्यवस्थेत सुमारे ₹3.88 लाख कोटी अतिरिक्त तरलता होती. परीक्षेच्या उजळणीसाठी एकूण दर 3 टक्के आणि दैनंदिन राखणीचे प्रमाण 99 टक्के हा मुख्य फरक समजून घ्या.

5) प्रस्तावित भारत स्पाइस मॅपवर परिसंवाद: स्पाइसेस बोर्ड इंडिया आणि ICAR-Indian Institute of Spices Research (IISR) यांनी 9 ऑक्टोबर 2026 रोजी केरळमधील कोची येथे राष्ट्रीय परिसंवाद आयोजित केला. चर्चेचा विषय Bharat Spice Map हा प्रस्तावित प्रकल्प होता. मसाला पिकांचे प्रदेश, त्यांच्या जाती आणि गुणवत्तेची वैशिष्ट्ये यांची भौगोलिक मांडणी करणे ही या प्रकल्पाची संकल्पना आहे.

यासाठी भू-स्थानिक तंत्रज्ञान, वैज्ञानिक संशोधन आणि बाजारपेठेविषयीची माहिती यांचा वापर अभिप्रेत आहे. भू-स्थानिक माहितीमुळे एखाद्या प्रदेशाशी संबंधित तपशील नकाशावर मांडता येतात. ही बातमी प्रस्तावित प्रकल्पावरील चर्चेबाबत आहे; नकाशा पूर्ण झाल्याची घोषणा म्हणून तिची नोंद करू नये. अभ्यासासाठी प्रकल्पाचे नाव, दोन्ही आयोजक संस्था आणि कोची हे परिसंवादाचे ठिकाण अशी जोड तयार करा.

6) लिव्हिंग प्लॅनेट रिपोर्ट 2026: WWF ने झूलॉजिकल सोसायटी ऑफ लंडनच्या (ZSL) सहकार्याने 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी हा अहवाल प्रसिद्ध केला. अहवालानुसार, 1970 ते 2022 या कालावधीत निरीक्षणाखालील वन्यजीव लोकसंख्यांच्या सरासरी आकारमानात 73 टक्के घट झाली. या विश्लेषणात 5,790 पृष्ठवंशीय प्रजातींशी संबंधित सुमारे 35,803 लोकसंख्येतील बदलांच्या नोंदींचा आधार घेण्यात आला.

73 टक्के घट म्हणजे 73 टक्के प्रजाती नामशेष झाल्या का? नाही. दिलेला निष्कर्ष निरीक्षणाखालील लोकसंख्यांच्या सरासरी आकारमानातील बदलाबाबत आहे. प्रजातींची संख्या आणि त्या प्रजातींच्या लोकसंख्येतील बदल या वेगळ्या बाबी आहेत. अहवालाचे प्रकाशन वर्ष 2026 असले तरी त्यातील नमूद तुलनात्मक कालावधी 1970–2022 आहे. आकडा पाठ करताना तो नेमका कशाचे मोजमाप करतो, हेही समजून घ्या.

7) ICGS अजित तटरक्षक दलाच्या सेवेत: भारतीय तटरक्षक दलाने 9 ऑक्टोबर 2026 रोजी गोवा शिपयार्ड लिमिटेड (GSL) येथे स्वदेशी बनावटीची ही जलद गस्ती नौका सेवेत दाखल केली. तिचा प्रकार Fast Patrol Vessel (FPV) असा आहे. समारंभ डॉ. शिरीष चौधरी, प्रिन्सिपल इंटिग्रेटेड फायनान्शियल ॲडव्हायझर (तटरक्षक दल), यांच्या अध्यक्षतेखाली झाला.

GSL ने ही नौका 25 ऑगस्ट 2026 रोजी तटरक्षक दलाकडे सुपूर्द केली होती. त्यामुळे सुपूर्द करण्याची तारीख आणि सेवेत दाखल करण्याची तारीख वेगळी आहे. या घटनेची नोंद करताना नौकेचे नाव ICGS अजित, प्रकार FPV, संबंधित दल भारतीय तटरक्षक दल आणि जहाजबांधणी संस्था GSL असे तपशील एकत्र ठेवा. नौका कोणत्या दलाची आहे, याबाबत गल्लत टाळणेही आवश्यक आहे.

8) सातपुड्यात बाराशिंग्यांची संख्या वाढली: सातपुडा व्याघ्र प्रकल्पात पुनर्स्थापित करण्यात आलेल्या हार्ड-ग्राउंड बाराशिंग्यांची संख्या 10 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत सुमारे 303 झाली. मध्य प्रदेश वन विभागाने 2015 मध्ये सुरू केलेल्या कार्यक्रमांतर्गत हे प्राणी कान्हा राष्ट्रीय उद्यानातून आणण्यात आले होते. ही नोंद सातपुड्यात पुन्हा आणलेल्या बाराशिंग्यांच्या लोकसंख्येशी संबंधित आहे.

बाराशिंगे कुठून आणले होते? कान्हा राष्ट्रीय उद्यानातून. त्यांची पुनर्स्थापना कुठे झाली? सातपुडा व्याघ्र प्रकल्पात. सुमारे 303 हा आकडा याच प्रकल्पातील संख्येचा आहे; देशभरातील एकूण बाराशिंग्यांची संख्या म्हणून तो वापरू नये. सर्वसाधारण अभ्यासपद्धत म्हणून या आठही बातम्यांची घटना, संस्था किंवा ठिकाण, तारीख आणि महत्त्वाचा आकडा या क्रमाने स्वतः उजळणी करा. त्यानंतर मजकूर न पाहता संबंधित प्रश्नांची उत्तरे आठवण्याचा सराव करा.