21 ऑगस्ट 2026 चालू घडामोडी: स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाच्या आठ बातम्या

21 ऑगस्ट 2026 च्या या चालू घडामोडी आढाव्यात राष्ट्रीय धोरणे, न्यायव्यवस्था, आंतरराष्ट्रीय घडामोडी आणि पायाभूत सुविधांशी संबंधित आठ बातम्या समाविष्ट आहेत. सिमकार्डची मर्यादा, न्यायिक सेवेसाठी वकिली अनुभव, पुण्यातील ब्रिक्स बैठक आणि महाराष्ट्रातील खाद्यतेल विक्रीचा आदेश हे प्रमुख विषय आहेत. स्पर्धा परीक्षा व भरती परीक्षांच्या अभ्यासासाठी प्रत्येक बातमीतील संस्था, निर्णय, ठिकाण आणि तारीख यांचा परस्परसंबंध लक्षात घ्या.

21 ऑगस्ट 2026 चालू घडामोडी: निर्णय, घटना आणि उजळणीचे मुद्दे

1) सिमकार्ड मर्यादा: नवीन कनेक्शन देण्यापूर्वी छाननी. नावावर आधीच नऊ सिमकार्ड असलेल्या व्यक्तींना आणखी मोबाईल कनेक्शन देणे थांबवण्याचे निर्देश दूरसंचार विभागाने (DoT) सेवा पुरवठादारांना दिले आहेत. ग्राहकांची तपासणी करण्यासाठी Digital Intelligence Platform वापरण्यात येणार असून ही प्रणाली 24 ऑगस्ट 2026 पासून लागू होणार आहे.

या निर्णयाचा केंद्रबिंदू नवीन कनेक्शन देतानाची तपासणी आहे. नऊ सिमकार्डची नमूद मर्यादा गाठलेल्या ग्राहकाला पुढील कनेक्शन देण्यापूर्वी सेवा पुरवठादाराने छाननी करणे अपेक्षित आहे. अभ्यासासाठी DoT ही निर्देश देणारी संस्था, Digital Intelligence Platform हे तपासणीचे माध्यम आणि 24 ऑगस्ट ही अंमलबजावणीची तारीख अशी स्वतंत्र नोंद ठेवा.

2) न्यायिक सेवा: प्रत्यक्ष वकिली अनुभवाच्या अटीत बदल. सर्वोच्च न्यायालयाने Civil Judge, Junior Division अर्थात दिवाणी न्यायाधीश, कनिष्ठ विभाग या प्रवेशस्तरावरील पदांसाठी आवश्यक वकिली अनुभव तीन वर्षांऐवजी एक वर्ष केला आहे. पुनर्विचार याचिकेवर सुनावणी करणाऱ्या तीन न्यायाधीशांच्या खंडपीठाने 2:1 बहुमताने हा निर्णय दिला.

या निर्णयातून 20 मे 2025 च्या आधीच्या निकालात सुधारणा करण्यात आली. उजळणी करताना पूर्वीची तीन वर्षांची अट आणि सुधारित एक वर्षाची अट यांची तुलना करा. हा मुद्दा विशिष्ट न्यायिक पदासाठीच्या प्रत्यक्ष वकिली अनुभवाशी संबंधित आहे. सर्वसाधारण मार्गदर्शन म्हणून, एखाद्या भरतीसाठी अर्ज करताना अनुभवाची अट आणि इतर पात्रता संबंधित जाहिरातीशी जुळवून पाहाव्यात.

3) इस्रायलला दुसरे ‘गिडियन’ विमान प्राप्त. इस्रायलच्या हवाई दलाच्या ताफ्यासाठीचे दुसरे Gideon विमान 20 ऑगस्ट 2026 रोजी दक्षिण इस्रायलमधील नेवातिम हवाई तळावर पोहोचले. हवेत इंधन भरणे आणि वाहतूक या कामांसाठी असलेले हे विमान अमेरिकेतून आले आहे.

हे विमान Boeing KC-46 Pegasus चे रूपांतरित स्वरूप असून इस्रायलच्या टँकर आधुनिकीकरण कार्यक्रमाचा भाग आहे. परीक्षेतील नावांची गल्लत टाळण्यासाठी ‘गिडियन’ हे विमानाचे नाव, KC-46 Pegasus हा संबंधित विमानप्रकार आणि नेवातिम हे आगमनाचे हवाई तळ अशी जोड लक्षात ठेवा. या बातमीत मिळालेल्या विमानाचा क्रमांक दुसरा आहे.

4) ‘अवध महाशक्ती’ मालगाडीचे संचालन. ईशान्य रेल्वेच्या (North Eastern Railway—NER) लखनौ विभागाने 20 ऑगस्ट 2026 रोजी ‘अवध महाशक्ती’ ही मालगाडी चालवली. तीन मालगाड्या एकत्र जोडून तिची रचना करण्यात आली होती. ईशान्य रेल्वेच्या इतिहासातील ती सर्वांत लांब गाडी ठरली.

या बातमीत रेल्वेचा झोन आणि संचालन करणारा विभाग वेगवेगळे ओळखणे उपयुक्त आहे: संबंधित झोन ईशान्य रेल्वे असून विभाग लखनौ आहे. लांबीविषयीचा उल्लेख त्या झोनच्या इतिहासापुरता आहे; त्याला संपूर्ण भारतीय रेल्वेचा विक्रम समजू नये. उजळणीसाठी गाडीचे नाव, तीन मालगाड्यांची रचना आणि संचालनाची तारीख हे मुख्य मुद्दे आहेत.

5) पुण्यात 12 वी ब्रिक्स दळणवळण मंत्र्यांची बैठक. भारताने 21 ऑगस्ट 2026 रोजी या बैठकीचे आयोजन केले. केंद्रीय दळणवळण मंत्री ज्योतिरादित्य एम. सिंधिया यांनी अध्यक्षस्थान भूषवले. ब्रिक्सच्या 11 सदस्य देशांचे दळणवळण मंत्री आणि प्रतिनिधी बैठकीत सहभागी झाले.

भारताच्या ब्रिक्स अध्यक्षपदाची ‘Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability’ ही संकल्पना या आयोजनाशी संबंधित होती. तिच्यात संकटांना तोंड देण्याची क्षमता, नवकल्पना, सहकार्य आणि शाश्वतता यांवर भर आहे. बैठक कुठे झाली आणि अध्यक्ष कोण होते, या प्रश्नांसाठी अनुक्रमे पुणे आणि ज्योतिरादित्य एम. सिंधिया ही उत्तरे लक्षात ठेवा. बैठकीचा क्रमांक बारावा आणि सहभागी सदस्य देशांची संख्या अकरा असल्याने हे आकडे वेगळे नोंदवा.

6) महाराष्ट्रात खुले खाद्यतेल आणि मेद यांच्या विक्रीवर बंदीचा आदेश. महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाने 20 ऑगस्ट 2026 रोजी राज्यभर लागू होणारा आदेश जारी केला. त्यानुसार खुले किंवा पॅकेजिंग नसलेले खाद्यतेल आणि मेद यांची विक्री प्रतिबंधित करण्यात आली आहे.

आदेशाची व्याप्ती खाद्यतेलाच्या पुरवठा साखळीभर आहे. तेल गाळणारे उत्पादक, शुद्धीकरण करणारे, मिश्रण करणारे, पुनर्पॅकेजिंग करणारे, आयातदार, घाऊक व किरकोळ विक्रेते, वाहतूकदार आणि ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्म यांचा त्यात समावेश आहे. आदेश कोणाला लागू आहे, या प्रश्नाचे उत्तर देताना केवळ दुकानांचा उल्लेख पुरेसा ठरणार नाही. अभ्यासासाठी आदेश देणारी संस्था आणि त्याची राज्यव्यापी व्याप्ती हे दोन्ही मुद्दे लक्षात घ्या.

7) सोमालियाजवळ M/V LUTUF जहाजाचा चाच्यांकडून ताबा. कॅमेरूनचा ध्वज असलेल्या या मालवाहू जहाजावर 17 ऑगस्ट 2026 रोजी सशस्त्र चाच्यांनी ताबा मिळवला. घटना सोमालियाच्या पुंटलँड प्रदेशातील मर्राया (Marraya) जवळ घडली. या वृत्तातील माहितीनुसार जहाजावर दहा जणांना ओलीस ठेवण्यात आले होते.

ओलिसांमध्ये सहा भारतीय नागरिक, एक तुर्की नागरिक, एक जॉर्जियन नागरिक आणि सर्बियाचे दोन सुरक्षा रक्षक यांचा समावेश होता. येथे जहाजाचा ध्वज कॅमेरूनचा आहे, तर घटनास्थळ सोमालियाजवळ आहे. आंतरराष्ट्रीय घडामोडींच्या अभ्यासात जहाजाचे नाव, ध्वजाचा देश, घटनास्थळ आणि संबंधित नागरिकांचे राष्ट्रीयत्व वेगवेगळे नोंदवणे ही उपयुक्त सर्वसाधारण पद्धत आहे.

8) चेन्नईच्या जलसुरक्षा प्रकल्पासाठी कर्ज करार. भारत सरकार आणि आशियाई विकास बँक (ADB) यांनी 21 ऑगस्ट 2026 रोजी 230 दशलक्ष डॉलर्सच्या कर्ज करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या. Chennai Climate-Resilient Water Security and Sewerage Project या प्रकल्पासाठी हा करार करण्यात आला आहे.

ग्रेटर चेन्नई परिसरातील पाणीपुरवठा आणि स्वच्छतेच्या पायाभूत सुविधा हा प्रकल्पाचा विषय आहे. त्याचा लाभ सुमारे 45 लाख रहिवाशांना होणार असल्याचे नमूद आहे. ही रक्कम कर्ज कराराची आहे; ती अनुदान म्हणून नोंदवू नये. उजळणीसाठी ‘कोणत्या बँकेसोबत करार झाला?’ याचे उत्तर आशियाई विकास बँक आणि ‘कोणत्या क्षेत्रासाठी?’ याचे उत्तर पाणीपुरवठा व सांडपाणी व्यवस्थापन असे लक्षात ठेवा.