12 नोव्हेंबर 2026 चालू घडामोडी: राष्ट्रीय निर्णय, विज्ञान आणि आंतरराष्ट्रीय घडामोडी

12 नोव्हेंबर 2026 च्या चालू घडामोडींमध्ये प्रवासी भारतीय दिवस संमेलनाचे नियोजन, सूक्ष्म उद्योगांशी संबंधित हमी निधी, विश्वाच्या सुरुवातीच्या काळावरील संशोधन आणि व्हिसा श्रेणींतील बदल हे प्रमुख विषय आहेत. यासोबत औषधनिर्मिती, भारत–ओमान नौदल सराव आणि अमेरिकेतील दोन घडामोडींचाही आढावा येथे दिला आहे. स्पर्धा परीक्षा व भरती परीक्षांच्या तयारीसाठी घटना, संबंधित संस्था आणि महत्त्वाचे तपशील एकत्र समजून घ्या.

12 नोव्हेंबर 2026: महत्त्वाच्या बातम्या आणि अभ्यासाचे मुद्दे

1) प्रवासी भारतीय दिवस: कोलकाता येथे संमेलनाचे नियोजन. 19 वे प्रवासी भारतीय दिवस संमेलन 7 ते 9 जानेवारी 2027 या कालावधीत पश्चिम बंगालमधील कोलकाता येथे आयोजित करण्याचे नियोजन आहे. त्यामुळे या बातमीतील आढाव्याची तारीख आणि प्रत्यक्ष संमेलनाचे वर्ष वेगवेगळे आहेत.

या तीन दिवसांच्या कार्यक्रमाचे आयोजन परराष्ट्र मंत्रालय आणि पश्चिम बंगाल सरकार यांच्या सहकार्याने होणार आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते उद्घाटन नियोजित आहे. उजळणी करताना संमेलनाची आवृत्ती, यजमान शहर, राज्य आणि आयोजक यांची एकत्र नोंद केल्यास माहिती लक्षात ठेवणे सोपे जाईल.

2) CGFMU: सूक्ष्म उद्योगांसाठीच्या हमी निधीला मुदतवाढ. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने Credit Guarantee Fund for Micro Units (CGFMU) पुढे सुरू ठेवण्यास मंजुरी दिली आहे. मंजूर निधी 5,000 कोटी रुपये असून, नमूद केलेली अंतिम मुदत 31 मार्च 2031 आहे.

उपलब्ध मजकुरात पाच वर्षांचा कालावधी आणि 11 नोव्हेंबर 2026 चा संदर्भ परस्परविसंगत असल्याने मुदतवाढीची सुरुवात निश्चित करता येत नाही. अभ्यासासाठी निधीचे नाव, CGFMU हे संक्षिप्त रूप, मंजूर रक्कम आणि नमूद अंतिम मुदत हे स्वतंत्र मुद्दे म्हणून नोंदवा. निधीची एकूण रक्कम ही प्रत्येक लाभार्थ्याला मिळणारी रक्कम समजू नका.

3) लुमिना: विश्वाच्या पहिल्या दोन अब्ज वर्षांचे सिम्युलेशन. आंतरराष्ट्रीय संशोधन पथकाने तयार केलेल्या Lumina मध्ये विश्वाचा सुरुवातीचा काळ आणि हायड्रोजन व हेलियमचे पुनर्आयनीकरण यांचा अभ्यास करण्यात आला आहे. या बातमीचा केंद्रबिंदू खगोलशास्त्रीय संशोधन आहे.

या अभ्यासाचे नेतृत्व Center for Astrophysics, Harvard & Smithsonian येथील Institute for Theory and Computation मधील ऑलिव्हर झियर यांनी केले. संशोधन 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी Monthly Notices of the Royal Astronomical Society मध्ये प्रसिद्ध झाले. लुमिना म्हणजे काय, असा प्रश्न आल्यास विश्वाच्या आरंभीच्या काळाचे सिम्युलेशन हे त्याचे संक्षिप्त उत्तर लक्षात ठेवा.

4) रॅनलुस्पेक: ल्युपिनच्या बायोसिमिलरचे युरोपमध्ये वितरण. Lupin Limited चे ranibizumab बायोसिमिलर Ranluspec हे व्यावसायिक भागीदार Sandoz मार्फत 12 नोव्हेंबर 2026 रोजी युरोपमध्ये उपलब्ध करण्यात आले. औषधाचे नाव, उत्पादक कंपनी आणि व्यावसायिक भागीदार या तीन बाबी वेगळ्या लक्षात घ्या.

रॅनलुस्पेक कुपी आणि पूर्वभरित सिरिंज या दोन स्वरूपांत उपलब्ध करण्यात आले आहे. European Medicines Agency च्या नोंदीतील विक्री परवानगीची तारीख 10 फेब्रुवारी 2026 अशी दिली आहे. युरोपियन कमिशनच्या मंजुरीच्या तारखेबाबत मूळ मजकुरात विसंगती आहे; त्यामुळे ती येथे निश्चित तारीख म्हणून दिलेली नाही. विक्री परवानगी आणि बाजारात उपलब्ध होणे या स्वतंत्र घटना आहेत.

5) नसीम अल बहर: भारत आणि ओमानचा नौदल सराव. भारतीय नौदल आणि Royal Navy of Oman यांनी ओमानमध्ये Naseem Al Bahr या द्विपक्षीय सरावाची 15 वी आवृत्ती पूर्ण केली. संरक्षणविषयक उजळणीसाठी सरावाचे नाव, सहभागी देश आणि सहभागी दल हा मुख्य तपशील आहे.

सरावाच्या नेमक्या तारखा आणि स्थळाबाबत उपलब्ध मजकुरात दोन वेगवेगळ्या नोंदी आहेत: 9 ते 12 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान अल बातिनाह सागरी क्षेत्र आणि 8 ते 11 नोव्हेंबरदरम्यान मस्कत. त्यामुळे यांपैकी एक कालावधी निश्चित मानता येत नाही. नसीम अल बहर हा कोणत्या देशांचा सराव आहे, या प्रश्नाचे उत्तर भारत आणि ओमान असे आहे.

6) SS United States: कृत्रिम सागरी अधिवासासाठी जहाज बुडवले. 990 फूट लांबीचे SS United States हे जहाज 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी फ्लोरिडाच्या आखाती किनाऱ्याजवळ नियोजनपूर्वक बुडवण्यात आले. ते सुमारे 180 फूट खोलीवर असल्याचे नमूद आहे.

या जहाजाचे रूपांतर जगातील सर्वात मोठ्या कृत्रिम रीफमध्ये करण्याचे नियोजन आहे. येथे कृत्रिम रीफ म्हणजे समुद्रातील नियोजित रचनेच्या संदर्भातील संज्ञा आहे; तिचा अर्थ प्रवाळांचे नैसर्गिक बेट असा घेऊ नये. जगातील सर्वात मोठा कृत्रिम रीफ हा या प्रकल्पाचा उद्देश म्हणून लक्षात घ्या, पूर्ण झालेला विक्रम म्हणून नव्हे.

7) सुनीता विल्यम्स: न्यूयॉर्कच्या Veterans Day Parade मध्ये ग्रँड मार्शल. भारतीय वंशाच्या अमेरिकी अंतराळवीर आणि अमेरिकी नौदलाच्या निवृत्त कॅप्टन सुनीता विल्यम्स यांनी 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी या संचलनात ग्रँड मार्शलची भूमिका बजावली.

न्यूयॉर्क शहरातील हे 107 वे वार्षिक माजी सैनिक दिन संचलन होते. मॅनहॅटनच्या फिफ्थ ॲव्हेन्यूवर झालेल्या संचलनात 20,000 हून अधिक व्यक्ती सहभागी झाल्या. सुनीता विल्यम्स यांची अंतराळवीर म्हणून ओळख आणि या कार्यक्रमातील ग्रँड मार्शलची भूमिका यांची गल्लत टाळा.

8) व्हिसा नियम: मुख्य श्रेणी आणि उपश्रेणींची संख्या कमी. भारताच्या गृह मंत्रालयाने (MHA) 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी व्हिसा नियमांतील सुधारणा जाहीर केल्या. मुख्य व्हिसा श्रेणी 13 वरून 9, तर उपश्रेणी 49 वरून 23 करण्यात आल्या. या सुधारणांना 27 ऑगस्ट 2026 रोजी मंजुरी मिळाली होती.

व्हिसा बदलांमध्ये काय लक्षात ठेवावे? मंजुरीची तारीख आणि घोषणा झाल्याची तारीख वेगवेगळी आहे; तसेच मुख्य श्रेणी व उपश्रेणींची आकडेवारी स्वतंत्र आहे. उपलब्ध माहितीवरून एखाद्या व्यक्तीची व्हिसा पात्रता किंवा अर्जप्रक्रिया ठरवता येत नाही. सर्वसाधारण अभ्यास मार्गदर्शन म्हणून प्रत्येक बातमीसाठी ‘काय घडले, कोणाशी संबंधित आहे आणि कोणता तपशील महत्त्वाचा आहे’ या तीन प्रश्नांची स्वतःच्या शब्दांत उत्तरे लिहा.