Current Affairs 09 November 2026 -Chalu Ghadamodi
स्पर्धा परीक्षा आणि भरती परीक्षांच्या तयारीसाठी 9 नोव्हेंबर 2026 रोजीच्या महत्त्वाच्या राष्ट्रीय, आर्थिक, विज्ञान-तंत्रज्ञान आणि इतर चालू घडामोडी येथे संक्षिप्त स्वरूपात दिल्या आहेत.
Current Affairs 09 November 2026
1) Scientists have identified Teghaza 001, a rose-coloured meteorite recovered in Mali’s Sahara Desert, as a chunk of Mars produced at least 4.1 billion years ago. It was found by meteorite seekers on a salt plain in 2022. The results, led by planetary scientist Yang Liu at NASA’s Jet Propulsion Laboratory, appear in Science on 29 October 2026.
शास्त्रज्ञांनी ‘टेघाझा 001’ (Teghaza 001) नावाच्या, गुलाबाच्या रंगाच्या उल्कापिंडाची ओळख पटवली आहे. मालीमधील सहारा वाळवंटात सापडलेला हा उल्कापिंड मंगळ ग्रहाचा एक तुकडा असून, तो किमान 4.1 अब्ज वर्षांपूर्वी तयार झाला होता. 2022मध्ये एका क्षाराच्या मैदानावर उल्कापिंडांचा शोध घेणाऱ्या व्यक्तींना हा तुकडा सापडला होता. नासाच्या ‘जेट प्रोपल्शन लॅबोरेटरी’मधील ग्रहशास्त्रज्ञ यांग लिऊ यांच्या नेतृत्वाखालील संशोधनाचे निष्कर्ष 29 ऑक्टोबर 2026 रोजी ‘सायन्स’ (Science) या नियतकालिकात प्रकाशित झाले आहेत.
2) The Union Minister Ashwini Vaishnaw unveiled the Semicon India 2.0 webpage on 6th November 2026. Web application portals launched for Pillars 2, 3 and 4 of the program, applications available for specific sections of India’s semiconductor industry
केंद्रीय मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी 06 नोव्हेंबर 2026 रोजी ‘सेमीकॉन इंडिया 2.0’ (Semicon India 2.0) वेबपेजचे अनावरण केले. या कार्यक्रमाच्या दुसऱ्या, तिसऱ्या आणि चौथ्या स्तंभांसाठी (Pillars 2, 3, and 4) वेब ॲप्लिकेशन पोर्टल सुरू करण्यात आली असून, भारताच्या सेमीकंडक्टर उद्योगातील विशिष्ट क्षेत्रांसाठी अर्ज उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत.
3) Union Minister for Panchayati Raj said that Voter Identity Cards (EPIC) might be used, along with biometric authentication, instead of or in addition to Aadhaar as the primary document for establishing the identity of beneficiaries of state welfare schemes. But this suggestion has prompted a major debate around exclusion, administrative practicality and constitutional rights.
केंद्रीय पंचायती राज मंत्र्यांनी असे म्हटले आहे की, सरकारी कल्याणकारी योजनांच्या लाभार्थ्यांची ओळख पटवण्यासाठी आधार कार्डाऐवजी किंवा आधार कार्डासोबतच, बायोमेट्रिक प्रमाणीकरणासह ‘मतदार ओळखपत्र’ (EPIC) मुख्य दस्तऐवज म्हणून वापरले जाऊ शकते. मात्र, या सूचनेमुळे लाभार्थ्यांना वगळले जाण्याची शक्यता, प्रशासकीय व्यवहार्यता आणि घटनात्मक अधिकार यांसारख्या मुद्द्यांवर मोठी चर्चा सुरू झाली आहे.
4) Bengaluru-based firm Pranos Fusion has launched PRAGYA, what it claims is India’s first privately developed small tokamak, a major development in the private sector-led nuclear fusion research efforts in the country.
बंगळूरुस्थित प्रानोस फ्युजन कंपनीने ‘प्रज्ञा’ सादर केली असून, हा भारतातील पहिला खाजगीरित्या विकसित केलेला छोटा टोकामाक असल्याचा दावा केला आहे. देशातील खाजगी क्षेत्राच्या नेतृत्वाखालील अणु संलयन संशोधन प्रयत्नांमधील ही एक मोठी उपलब्धी आहे.
5) Highlighting domestic technical capabilities and international scientific cooperation at the Indo-Pacific Regional Dialog (IPRD) 2026, India will conduct its first human deep-sea voyage under the Samudrayaan voyage to a depth of 6,000 meters by 2028.
‘इंडो-पॅसिफिक रिजनल डायलॉग’ (IPRD) २०२६ मध्ये देशांतर्गत तांत्रिक क्षमता आणि आंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिक सहकार्यावर प्रकाश टाकताना, भारत २०२८ पर्यंत ‘समुद्रयान’ मोहिमेअंतर्गत 6,000 मीटर खोलीपर्यंत मानवी खोल-समुद्र प्रवास (human deep-sea voyage) पूर्ण करेल.
6) The Reserve Bank of India (RBI) has recently created the Technical Consultative Committee for Financial Markets (TCCFM) to enhance communication with market participants on regulatory, operational and policy issues affecting India’s financial markets.
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) अलीकडेच ‘टेक्निकल कन्सल्टेटिव्ह कमिटी फॉर फायनान्शिअल मार्केट्स’ (TCCFM) ची स्थापना केली आहे. याचा उद्देश भारतातील वित्तीय बाजारांवर परिणाम करणाऱ्या नियामक, कार्यात्मक आणि धोरणात्मक विषयांबाबत बाजारपेठेतील सहभागी घटकांशी संवाद अधिक दृढ करणे हा आहे.
7) The Cabinet Committee on Security (CCS) has given its clearance for entering into contracts worth ₹53,866.50 crore with Garden Reach Shipbuilders & Engineers (GRSE) and Goa Shipyard Limited (GSL) for building of eight Next-Generation Corvettes (NGCs) for the Indian Navy.
कॅबिनेट कमिटी ऑन सिक्युरिटी (CCS) ने भारतीय नौदलासाठी आठ ‘नेक्स्ट-जनरेशन कॉर्व्हेट्स’ (NGCs) बांधण्याकरिता, ‘गार्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनिअर्स’ (GRSE) आणि ‘गोवा शिपयार्ड लिमिटेड’ (GSL) यांच्यासोबत ₹53,866.50 कोटी रुपयांचे करार करण्यास मंजुरी दिली आहे.
8) A recent study in the journal Nature revealed that the Amazon rainforest has become a net source of carbon emissions, rather than a carbon sink, as deforestation, forest fires and rising temperatures have eroded its ability to absorb carbon dioxide.
नेचर जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका ताज्या अभ्यासानुसार, जंगलतोड, वणवे आणि वाढत्या तापमानामुळे कार्बन डायऑक्साइड शोषून घेण्याची क्षमता कमी झाल्याने, ॲमेझॉन वर्षावन कार्बन शोषक न राहता कार्बन उत्सर्जनाचा निव्वळ स्रोत बनले आहे.