सहाय्यक प्राध्यापकाच्या नियुक्तीला दिलासा; सुप्रीम कोर्टाचा महत्त्वपूर्ण निर्णय !! MDU Recruitment 2026
MDU Recruitment 2026
पीएच.डी. पदवीच्या सत्यतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले असले, तरी केवळ त्या आधारावर प्राध्यापकाची नियुक्ती रद्द करता येणार नाही, असा महत्त्वपूर्ण निर्वाळा सर्वोच्च न्यायालयाने दिला आहे. हरयाणातील महर्षी दयानंद विद्यापीठातील (एमडीयू) एका सहाय्यक प्राध्यापकाची पीएच.डी. पदवी बनावट असल्याचा संशय व्यक्त करण्यात आला होता. या पार्श्वभूमीवर संबंधित प्राध्यापकाची नियुक्ती रद्द करण्यास सर्वोच्च न्यायालयाने नकार दिला आहे. संबंधित पदासाठी पीएच.डी. पदवी ही अनिवार्य पात्रता नव्हती, त्यामुळे केवळ पीएच.डी. पदवीच्या सत्यतेबाबत निर्माण झालेल्या संशयाच्या आधारावर नियुक्ती रद्द करणे योग्य ठरणार नाही, असे न्यायालयाने स्पष्ट केले. तथापि, प्रकरणाचे गांभीर्य लक्षात घेऊन संबंधित प्राध्यापकाने प्राप्त केलेल्या पीएच.डी. पदवीची सत्यता व वैधता पडताळून पाहण्याचे निर्देश सर्वोच्च न्यायालयाने दिले आहेत. त्यामुळे नियुक्ती कायम ठेवताना शैक्षणिक पात्रतेच्या सत्यतेची स्वतंत्रपणे तपासणी करण्याची भूमिका न्यायालयाने स्पष्ट केली आहे.
पीएच.डी. पदवी बनावट असल्याचा केवळ संशय असल्यामुळे सहाय्यक प्राध्यापकाची नियुक्ती रद्द करता येणार नाही, असा महत्त्वपूर्ण निर्वाळा सर्वोच्च न्यायालयाने दिला आहे. न्यायमूर्ती दीपांकर दत्ता आणि न्यायमूर्ती मनमोहन यांच्या खंडपीठासमोर या प्रकरणाची सुनावणी झाली. यावेळी संबंधित सहाय्यक प्राध्यापकाची पीएच.डी. पदवी बनावट असल्याच्या संशयावरून त्यांची नियुक्ती रद्द करण्याची मागणी करणारी याचिका खंडपीठाने फेटाळून लावली. संबंधित पदासाठी पीएच.डी. पदवी ही अनिवार्य अर्हता नव्हती, तसेच पदासाठी आवश्यक असलेली यूजीसी-नेट परीक्षा उत्तीर्ण करण्याची अट संबंधित प्राध्यापकाने पूर्ण केली होती. त्यामुळे केवळ पीएच.डी. पदवीच्या सत्यतेबाबत असलेल्या संशयाच्या आधारे त्यांची नियुक्ती रद्द करता येणार नाही, असे खंडपीठाने स्पष्ट केले.
या प्रकरणाचा निवाडा करताना सर्वोच्च न्यायालयाने भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद १४२ अंतर्गत प्राप्त विशेष अधिकारांचा वापर केला. त्यामुळे नियुक्तीसाठी आवश्यक असलेल्या अर्हता पूर्ण केलेल्या उमेदवाराची नियुक्ती केवळ अन्य शैक्षणिक पात्रतेबाबतच्या संशयाच्या आधारे रद्द करता येणार नाही, हा महत्त्वपूर्ण न्यायालयीन दृष्टिकोन या निर्णयातून स्पष्ट झाला आहे.
दरम्यान, महर्षी दयानंद विद्यापीठाशी (एमडीयू) संलग्न असलेल्या रोहतक येथील सत जिंदा कल्याणा महाविद्यालयात शारीरिक शिक्षण विषयातील सहायक प्राध्यापक पदासाठी १४ फेब्रुवारी २०१८ रोजी जाहिरात प्रसिद्ध करण्यात आली होती. त्यानंतर निर्धारित निवड प्रक्रिया पूर्ण करण्यात आली. या प्रक्रियेत संबंधित उमेदवार सर्वाधिक पात्र ठरल्याने त्यांची शारीरिक शिक्षण विषयातील सहायक प्राध्यापक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली होती.
अशा प्रकारे, नियुक्तीसाठी आवश्यक असलेल्या अर्हतेची पूर्तता झालेली असल्याने नियुक्तीला संरक्षण देतानाच, संबंधित पीएच.डी. पदवीची सत्यता तपासण्याची जबाबदारी विद्यापीठावर सोपविण्यात आली आहे.
